Dərin dəniz tədqiqatçıları Yerin ən dərin nöqtələrindən birində texnogen, kanserogen çirkləndirici ilə rastlaşdılar.
Hafta.az-ın "Gizmodo"ya istinadən yazdığına görə, Stokholm Universitetinin və Cənubi Danimarka Universitetinin tədqiqatçıları Sakit Okeandakı Atakama çökəkliyində poliklorlu bifenillər (PCB) kimi tanınan kimyəvi maddələri aşkar ediblər. Kəşf 1970-ci illərdə geniş şəkildə qadağan edilmiş bu kimyəvi maddələrin ətraf mühitin çirklənməsində rolunu və təbiətdə nə qədər davam edə biləcəyini üzə çıxarır.
Araşdırmada dəniz səviyyəsindən 8 min metr dərinlikdə 5 fərqli nöqtədən toplanan çöküntü nüvələri araşdırılıb.
Təcrübəli elmi jurnal olan "Nature Communications"da dərc olunan məqalədə hər bir nümunədə PCB-lərin tapıldığı bildirilib. Nümunələrdəki kimyəvi maddənin səviyyəsi nisbətən aşağı olsa da, tədqiqatçılar zərərli kimyəvi maddələrin Yer kürəsinin ən ucqar hissələrinə belə sızmasının son dərəcə narahatlıq doğurduğunu deyirlər.
"Dərin dəniz çökəkliyinin dibində insan fəaliyyətinin izlərini tapmağımız düşündürücüdür ki, çoxları onu təcrid olunmuş və cəmiyyətimizdən uzaq yer kimi təsvir edə bilər" deyib tədqiqatın həmmüəllifi professor Ronnie N.Glud.
PCB-lərdə, xüsusən 20-ci əsrdə müxtəlif sənaye proseslərində və məhsullarında istifadə edilən süni üzvi kimyəvi maddələr var. Bu kimyəvi maddələr elektrik avadanlıqlarında soyuducu və sürtkü kimi istifadə edilməklə yanaşı, həm də boya, plastik və rezin məmulatlarında istifadə olunurdu.
Sözügedən maddələrin insan sağlamlığına və təbiətinə ciddi ziyan vurduğu aydınlaşdıqdan sonra əvvəlcə ABŞ, sonra isə digər ölkələr PCB-ləri qadağan edib. PCB-lərin xərçənglə əlaqəli olduğuna dair də güclü sübutlar var. Onların reproduktiv, sinir və endokrin sistemlərə mənfi təsir göstərdiyi də düşünülür.
PCB-lərlə bağlı başqa bir narahatlıq onların parçalanmasının çətin olması və təbiətdə uzun müddət davam edə bilməsidir. Bu o deməkdir ki, tullantı kimi ətraf mühitə atılan bu kimyəvi maddələr qida zəncirinə qarışaraq heyvanlar arasında ötürülür və nəticədə insan sağlamlığına təsir göstərir.
