Rusiya və Ukrayna nümayəndə heyətləri müharibənin üçüncü ilində İstanbulun Dolmabaxça sarayında üçüncü dəfə görüşdülər. Türkiyə və ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə keçirilən görüş təxminən 40 dəqiqə davam edib. Tərəflər arasında fundamental məsələlərdə fikir ayrılıqları davam etsə də, humanitar məsələlərdə konkret addımlar atılıb.
Hafta.az-ın yazdığına görə, görüşdən sonra Ukrayna nümayəndə heyətinin rəhbəri Rüstəm Umerov “Atəşkəslə bağlı heç bir irəliləyiş yoxdur” deyərək prosesin çətinliyini vurğulayıb. Rusiya tərəfinin rəhbəri Vladimir Medinski də bu fikri təkrarlayaraq, tərəflərin hələ də çox fərqli mövqelərdə olduğunu bildirib.
Ukrayna sülh danışıqları üçün tam və daimi atəşkəs rejimini ilkin şərt hesab edir. Bununla belə, Moskva sülh şərtləri yekunlaşana qədər atəşkəslə razılaşmaq istəmir. Ukrayna prezidenti Zelenski Putinlə birbaşa üzbəüz danışıqlarda israr etsə də, Kreml buna hələ hazır olmadığını deyir.
Görüş zamanı humanitar məsələlərlə bağlı bəzi razılaşmalar əldə olunub. Tərəflər 1200 hərbi əsirin dəyişdirilməsi barədə razılığa gəliblər. Rusiya 3 min Ukrayna əsgərinin qalıqlarının qaytarılmasına da razılıq verib. Ukraynanın tələb etdiyi 339 uşağın geri qaytarılması üçün də proses başlanıb.
ABŞ prezidenti Donald Trampın sülh prosesi ilə bağlı təzyiq və təşviqinin tərəfləri danışıqlara sövq etdiyi güman edilir. Ukrayna ABŞ-ın sanksiyalarını davam etdirməsini, Rusiyanın isə bu sanksiyalardan azad edilməsini və ABŞ-ın Ukraynaya silah dəstəyini dayandırmasını istəyir.
Heç bir ciddi irəliləyiş əldə edilməsə də, danışıqların davam etdirilməsi tərəflər arasında hələ də diplomatik zəmin olduğunu göstərir. Nümayəndə heyətlərinin rəhbərləri arasında danışıqlardan əvvəl gözləniləndən daha uzun sürən təkbətək görüşü də ümidverici hesab edilib.
İstanbulda aparılan danışıqların müharibənin gedişinə təsiri ilk raunddan müzakirə mövzusudur. Jurnalist Erkin Öncanın fikrincə, İstanbul danışıqları “tam sülhə gedən yoldan” uzaqdır. "Bu danışıqlar, ilk növbədə, arvad mübadiləsi və qalıqların geri qaytarılması kimi orta səviyyəli qazanclarla irəliləyir", - Öncan deyib. "Danışıqların üçüncü raundunda Rusiya-Ukrayna nümayəndə heyətləri təxminən 1200 hərbi əsirinin mübadiləsinə dair razılığa gəliblər, lakin atəşkəs və ya liderlər sammiti kimi kritik məsələlərdə ciddi irəliləyiş əldə olunmayıb. Nümayəndə heyətləri görüşsə də, görünür, danışıqların ən effektiv xətti Rusiya-ABŞ səviyyəsində inkişaf edir" deyə o, sözünə davam edib.
“ABŞ-ın Rusiyaya qarşı sanksiya təhdidi və digər diplomatlarla apardığı “prezident səviyyəsində” diplomatiyası onu göstərir ki, təkcə mövcud məsələnin deyil, həm də ABŞ-la Rusiya arasındakı fikir ayrılıqlarının həlli müharibənin gedişatını müəyyən edəcək”, - deyə Öncan bildirib.
O, Ankaranın vasitəçilikdəki roluna da toxunub: "Türkiyənin İstanbulda vasitəçi rolu önəmli görünsə də, görünür, həm Rusiya, həm də Ukrayna hələ də Türkiyəyə tam etimad göstərmir. Ona görə də bu görüşlər daha çox istiləşmə raundudur və texniki danışıqlar, mühitin yaradılması və humanitar gəlirlərin toplanması məqsədi daşıyır".
Erkin Öncan, həll yolunda Vaşinqton-Moskva xəttinin əhəmiyyətini vurğulayaraq, “ABŞ-Rusiya mərkəzli diplomatik həllin təməlinin qoyulmasının ardından yekun sülh planı üçün həlledici olacaq” deyib.
