Marsın mərkəzində böyük aktiv mantiya şleyfi aşkar edilib. Bu barədə Arizona Universitetinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.
Mantiya şleyfləri planetin nüvəsindən maqma axınlarıdır. Yer qabığına çatdıqları yerlərdə tez-tez vulkanik fəaliyyət olur - məsələn, Havay qaynar nöqtəsi mantiya şleyfi ilə əlaqələndirilir. Uzun müddətdir ki, Marsın üç milyard il ərzində daxili fəaliyyəti olmayan ölü bir planet olduğu düşünülürdü, lakin son araşdırmalar bunun belə olmadığını göstərir.
Adrien Broquet və onun həmkarları Marsda aktiv şleyfin varlığını sübut etdiklərinə inanırlar. Onlar son 200 milyon il ərzində bir neçə böyük püskürmənin baş verdiyi Eliz düzənliyi bölgəsində vulkanik fəaliyyəti təhlil ediblər. Müəlliflər əvvəlki işlərində bu ərazidə 53 min il əvvəl səthdə vulkan püskürməsinin izlərini aşkar etmişdilər ki, bu da geoloji standartlarla çox qısa müddət hesab olunur. Yer üzündə vulkanizm ya lövhə tektonikası, ya da mantiya şleyfləri ilə əlaqələndirilir və şleyf hadisələrin xarakterik ardıcıllığı ilə müəyyən edilə bilər. Axının isti materialı içəridən səthə basaraq, qabığı qaldırır və uzadır. Şleyfdən çıxan ərimiş qaya bazalt kimi püskürərək geniş vulkanik düzənliklər əmələ gətirir.
Elis düzənliyində müvafiq izlər var. Mütəxəssislərin fikrincə, əvvəllər səth bir kilometr yarımdan çox qalxıb ki, bu da onu Marsın şimal ovalığının ən yüksək bölgələrindən birinə çevirir. Qravitasiya sahəsində incə dəyişikliklərin təhlili göstərdi ki, bu yüksəliş planetin dərinliklərindən qorunur, bu da mantiya şleyfinin mövcudluğuna uyğundur. Digər hesablamalar göstərdi ki, zərbə kraterlərinin döşəməsi şleyf istiqamətində əyilmişdir və bu, kraterlər yarandıqdan sonra nəyinsə səthi yuxarı itələdiyi fikrini daha da dəstəkləyir. Nəhayət, tədqiqatçılar ərazini tektonik modeldən istifadə edərək təhlil etdikdə, 4000 kilometr enində nəhəng şleyfin varlığının Cerberus çuxurlarının əmələ gəlməsindən məsul olan genişlənməni izah etməyin yeganə yolu olduğunu gördülər.
Marsda aktiv mantiya şleyfinin olması InSight seysmometrinin məlumatlarının təhlilinə təsir göstərməlidir.
