Rusiya rublu dəyər itirməkdə davam edir. Həftənin əvvəlində yüksəlməyə başlayan dollar rubl qarşısında son ayların rekordunu qıraraq 94 rublu keçib.
Hafta.az-ın Kommersant FM-ə istinadən yazdığına görə, beləliklə, rubl 2022-ci ilin mart ayındakı minimum dəyərlərə qayıdıb.
ABŞ valyutası sonuncu dəfə keçən il martın 28-də indiki qədər ucuzlaşmışdı.
Avro isə artıq 103 rubl həddini keçib.
Analitiklər qeyd edirlər ki, Rusiya valyutası ilin əvvəlindən möhkəm mövqelərini itirib. Amma yay aylarında proses nəzərəçarpacaq dərəcədə sürətlənib. Buna görə də rublun qısa müddətdə zəifləyəcəki və dollara nisbətdə 95 rubl səviyyəsini görəcək.
“Kommersant FM”ə şərh verən iqtisadi ekspertlər avqustun ənənəvi olaraq maliyyə bazarları üçün pis ay olduğunu vurğulayırlar.
Analitiklər bildiriblər ki, mayın sonunda Rusiya valyutası öz zəifləmə tendensiyasını korreksiyaya başlayıb və dolların qiyməti iyun qədər təxminən 15 faiz artıb və o vaxtdan məzənnə az-çox sabit qalıb. Lakin iyulun sonunda və avqustun əvvəlində rubl əsas xarici valyutalar qarşısında mart böhranının ən aşağı nöqtəsinə enib.
Maraqlıdır, rubl niyə dəyərdən düşür? Mərkəzi Bank gündə 2 milyard rubldan çox əlavə yuan satmağa başlasa da, çərşənbə axşamından bəri rublun ucuzlaşması dayanmayıb. Bəzi ekspertlər bu rəqəmin çoc cüzi olduğunu, bazar üçün mənfi amilləri aradan qaldırmağa imkan vermədiyini vurğulayırlar.
Rusiya Mərkəzi Bankının valyuta satışı hələ də valyuta ticarətinin həcmi ilə müqayisədə çox kiçikdir. Yuanla gündəlik ticarət təxminən 100 milyard rubldur, Mərkəzi Bank isə cəmi 2 milyard rubl olan çox kiçik bir gündəlik satış edib.
İxracın azalması və ticarət balansının azalması rubla mənfi təsir göstərir. Bununla belə, neft müsbət dinamika nümayiş etdirir. İyulda Brent markalı neft 10 faizdən çox bahalaşaraq barreli 83,5 dollara çatıb. Bu, iyulda orta hesabla 64 dollara satılan Rusiyanın Ural markalı neftinə də təsir edib. Bu isə, Avropa İttifaqı və G7 ölkələri tərəfindən müəyyən edilmiş tavandan yuxarıdır. Bazar iştirakçıları isə xarici valyuta gəlirlərinin əhəmiyyətli axını gözləyirlər.
Amma büdcə hesablamaları ən azı üç ay gecikmə ilə aparılır. Bu, iyul və avqust aylarında müşahidə olunacaq yüksək qiymətlərin təsirinin yalnız noyabrda bazarlara müsbət təsir edəcəyinə diqqət çəkir. Ona görə də ekspertlər yaxın həftələrdə dolların məzənnəsinin sabitləşəcəyini və 94-95 rubl diapazonuna qalxdıqdan sonra müəyyən qədər sabit səviyyəyə qayıtmasını mümkün hesab edirlər.
Bununla belə, həm dəniz, həm də avtomobil nəqliyyatında mövcud idxal həcminə nəzər salsaq, avqustda hələ də kifayət qədər sabit həcm gözlənilir və bu, yəqin ki, rublun çox möhkəmlənməsinə imkan verməyəcək. Bu fonda "Vedomosti" resursları Maliyyə Nazirliyinin büdcə qaydası çərçivəsində xarici valyuta alışını bir neçə ay müddətinə dayandırmaq qərarına gəlib.
Arikapital idarəetmə şirkətinin investisiya strateqi Sergey Suverov deyib: "Xarici valyutaya tələbin azalması rublu dəstəkləməlidir. Amma hələlik ekspertlər buna heç bir etimad göstərmirlər. Bununla belə, fond bazarı rublun ucuzlaşmasından ən çox faydalanacaq ixracatçılara arxalanır”.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, indiki şəraitdə, Fitch-in ABŞ-ın kredit reytinqini aşağı salmasına baxmayaraq, bazar iştirakçıları ənənəvi olaraq riskləri dəqiq valyuta mövqeləri vasitəsilə minimuma endirməyə çalışacaqlar. Lakin onlar ümid edirlər ki, investorların risk iştahı artdıqca rubl yenidən qalxa bilər. Amma bu, daha çox ortamüddətli perspektivdir.
Mərkəzi Bankın sədri Elvira Nabiullina iyulun 21-də keçirilən iclasdan sonra verdiyi açıqlamada, iyun və iyul aylarında rublun məzənnəsinin əsasən idxalın artması ilə birlikdə ixracın azalması səbəbindən hərəkət etdiyini bildirib. Eyni zamanda, tənzimləyici qurumun rəhbəri ayın əvvəlində üzən məzənnəni iqtisadiyyat üçün xeyir kimi qiymətləndirərək, bu siyasətin iqtisadiyyatın xarici şoklara uyğunlaşmasına imkan verdiyini vurğulayıb.
