Çin Kommunist Partiyasının 20-ci Milli Konqresində açıqlanan hesabatda Çinin 10 ildə əldə etdiyi nailiyyətləri və iqtisadi inkişafları paylaşıb.
Hafta.az-ın yazdığına görə, rəqəmlər göstərir ki, son on ildə Çin iqtisadiyyatı sürətlə böyüməyə davam edib və böyüməyə əsas töhfə verən qlobal statusunu möhkəmləndirib. Ortalama 1,4 milyardlıq geniş bazarı, sürətli iqtisadi inkişafı və böyüyən biznes mühiti ilə Çin son on ildə xarici investisiyalar üçün sevimli yer olaraq qalır. Son on ildə Çin rəqabət qabiliyyətini artırmaq və iqtisadiyyatı stimullaşdırmaq üçün innovasiyaları öz gündəminə yüksək səviyyədə saxlayıb. Çinin iqtisadi inkişafı, xüsusən son on ildə sakinlərin gəlirlərinin davamlı artmasına, insanların güzəranının yaxşılaşmasına stimul verib.
On illik davamlı artım sayəsində Çin yüksək keyfiyyətli inkişaf yolunda çoxsaylı nailiyyətlər əldə etməklə dünyanın ən böyük iqtisadi güc mərkəzinə çevrilib. Dünyaya innovasiya yönümlü, davamlı və daha açıq inkişaf yolu ilə irəliləyən Çin qlobal iqtisadiyyatı sürətləndirməyə davam edir. Milli Statistika Bürosunun təqdim etdiyi aşağıdakı rəqəmlər və faktlar dünyanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatının son on ildə necə dəyişdiyinə və inkişaf etdiyinə bir qədər işıq salır.
Son on ildə Çin iqtisadiyyatı sürətlə böyüməyə davam edib və böyüməyə əhəmiyyətli töhfə verən qlobal statusunu möhkəmləndirib. 2021-ci ildə Çinin ümumdaxili məhsulu 17,7 trilyon dollara çatıb ki, bu da dünya üzrə ümumi məhsulun 18,5 faizini təşkil edir. 2013-cü ildən 2021-ci ilə qədər bu ölkə illik orta hesabla 6,6 faiz artaraq qlobal 2,6 faiz səviyyəsini keçib. Sürətli iqtisadi genişlənmə ilə Çin qlobal inkişafın əsas lokomotivinə çevrilib. 2013-2021-ci illərdə onun qlobal iqtisadi artıma töhfəsi orta hesabla 38,6 faiz təşkil edib ki, bu da G7-nin ümumi göstəricisindən yüksəkdir. İqtisadiyyatın əsas sütunu olan kənd təsərrüfatında sabit artım qeydə alınıb. 2012-ci ildən bəri taxıl, ət, fıstıq və çay istehsalı dünyada birinci yerdədir. Sənaye cəbhəsində ölkənin əsas sənaye məhsulu istehsalı durmadan artıb. Xam polad, kömür, enerji, sement, gübrə, avtomobil, mikrokompüter və cib telefonlarının istehsalı dünyada liderlik edib.
Dünyaya daha çox açılma səyləri fonunda, Çinin xarici ticarəti son on ildə sürətlə genişlənib. 2012-ci ildə 4,4 trilyon dollar olan ümumi xarici ticarət həcmində 5,3 trilyon dollara çatan ölkə 2020-ci ildə ABŞ-ı geridə qoyaraq ilk dəfə dünyanın ən böyük ticarət ölkəsi olub. Keçən il Çinin xarici ticarət həcmi daha da genişlənib 6,9 trilyon dollara çataraq, dünyada birinci yeri tutmağa davam edib. Xarici ticarət malları 2012-ci ildəki 3,9 trilyon dollardan ötən il 6,1 trilyon dollara yüksəlib ki, bu da dünya üzrə ümumi həcmin 13,5 faizi deməkdir.
Ölkə həm də dünyanın ən böyük məhsul, eləcə də xidmətlər üzrə ikinci ən böyük ticarətçisi oldu. 1,4 milyardlıq geniş bazarı, möhkəm iqtisadi inkişafı və inkişaf edən biznes mühiti ilə Çin son on ildə xarici investisiyalar üçün sevimli yer olaraq qalır. 2020-ci ilə qədər Çin birbaşa xarici investisiyalar (BXİ) üçün ikinci ən böyük alıcı ölkə olaraq qalır. Ölkədə faktiki istifadəyə yönəlmiş birbaşa xarici investisiyalar hər il orta hesabla 4,8 faiz artaraq 2012-ci ildəki 113,3 milyard dollarla müqayisədə 2021-ci ildə 173,5 milyard dollar olub.
Son on ildə Çin rəqabət qabiliyyətini artırmaq və iqtisadiyyatı stimullaşdırmaq üçün innovasiyaları öz gündəminə yüksək səviyyədə qoyub. Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatı Qlobal İnnovasiya İndeksində 2021-ci ildə 12-ci yerə yüksəlib, ölkə 2012-ci ildə 34-cü olub. Ölkə orta gəlirli iqtisadiyyatlar arasında birinci yerdədir. 2012-ci ildən bəri innovasiyalar fonunda "Fortune Global 500"ün siyahısında Çin şirkətlərinin sayı artıb. 2021-ci ildə siyahıya 145 Çin şirkəti daxil olub. Telekommunikasiya infrastrukturu baxımından ölkə dünyanın ən böyük 5G şəbəkəsini qurub və 2021-ci ilin sonunadək ölkə üzrə cəmi 1,43 milyon 5G baza stansiyası quraşdırılıb ki, bu da dünya üzrə ümumi şəbəkənin 60 faizindən çoxunu təşkil edir. Texnoloji tərəqqi ilə dəstəklənən Çin yüksəksürətli nəqliyyat şəbəkələrinin tikintisini genişləndirib. Ölkə dünyanın ən qabaqcıl yüksəksürətli dəmir yolu şəbəkəsinə malikdir. Yüksəksürətli dəmir yolları 2021-ci ilin sonuna qədər 2012-ci ilə nisbətən 330 faiz artaraq cəmi 40 min kilometrə çatıb. İstismar olunan avtomobil yollarının əhatə dairəsi də son on ildə 80 faiz artaraq 169 min kilometrə çatıb və dünyada birinci yerdədir.
Çinin iqtisadi inkişafı, xüsusən son on ildə sakinlərin gəlirlərinin davamlı artmasına, insanların güzəranının yaxşılaşmasına töhfə verib. Adambaşına düşən ümumi milli gəlir ötən il 2012-ci ildə qeydə alınan rəqəmi iki dəfə üstələyərək 12 min dollara yaxınlaşıb. Çin 2020-ci ildə mütləq yoxsulluğu aradan qaldırıb və 2012-2020-ci illər arasında ildə orta hesabla 12,37 milyon kənd sakini yoxsulluqdan xilas edilib. Bu uğur Çinə BMT-nin 2030-cu ilədək Davamlı İnkişaf Gündəliyinin yoxsulluğun aradan qaldırılması məqsədini vaxtından on il əvvəl yerinə yetirməyə imkan verib. Gəlir artımı, təhsil və səhiyyə sahəsindəki təkmilləşdirmələr sayəsində çinlilərin orta ömür uzunluğu 2020-ci ildə 77,9 yaşa çatıb ki, bu da qlobal orta göstəricidən 5,2 il yüksəkdir.
