“Trans-Əfqan Dəmir Yolu Tirmizdən Əfqanıstanın Naibabad, Maydanşəhr və Loqar şəhərlərindən keçərək Pakistanla sərhəddəki Harlaçiyə qədər uzanacaq”.
Hafta.az-ın yazdığına görə, bunu Özbəkistan nəqliyyat nazirinin müavini Casurbek Çorayev bildirib. Rəsminin sözlərinə görə, tikinti beş il çəkə bilər, texniki-iqtisadi əsaslandırmanın isə altı ay ərzində hazırlanması planlaşdırılır. Layihə 4,6 milyard dollar dəyərində qiymətləndirilir.
Nəqliyyat nazirinin müavini “Özbəkistan 24” telekanalına müsahibəsində Trans-Əfqan Dəmiryolunun tikintisi layihəsinin təfərrüatları barədə danışaraq, bunu Çin-Qırğızıstan-Özbəkistan dəmir yolundan sonra ölkənin “ikinci böyük strateji layihəsi” adlandırıb. Onun sözlərinə görə, texniki-iqtisadi əsaslandırmanın hazırlanması üzrə çərçivə sazişinin imzalanması tərəflərin uzun müddətdir ki, üzərində çalışdıqları “ilk və çox mühüm addım” olub. Tərəflər öz vəsaitlərini yatırmaq və layihəni ətraflı şəkildə işləmək barədə razılığa gəliblər.
Cənab Çoriyev vurğulayıb ki, İran və Qara dəniz limanlarına çıxışı olmasına baxmayaraq, Özbəkistan üçün dənizə ən qısa yol Pakistanın Kəraçi limanlarına aparan Trans-Əfqan dəhlizi olaraq qalır.
"Hazırda Cənubi Asiyadan gələn dəhlizlər Trans-Sibir dəmir yolu, "Şimal axını" və ya Süveyş kanalı vasitəsilə Qara dənizə keçir və sonra orta dəhlizlə bizə qayıdır. Nəticədə Bəndər-Abbas limanının (İranda) bağlanması ilə nəticələnən son münaqişə logistika zəncirinin nə qədər həssas olduğunu bir daha üzə çıxardı. Nazirimizin bu istiqamətdə nə qədər həssas olduğunu açıq şəkildə göstərdik", - nazir müavini bildirib.
Nəqliyyat Nazirliyinin proqnozlarına görə, ilk mərhələdə dəmir yolu ildə 3 milyon tona qədər yük daşıya biləcək. 2035-2040-cı illərdə bu rəqəm 15-20 milyon tona çata bilər. Nazir müavini etiraf edib ki, Özbəkistanın xarici bazarlara çıxışını genişləndirdiyi üçün bu təxminləri aşmaq olar.
"Müqavilə imzalandıqdan sonra biz artıq rəylər, şərhlər və telefon zəngləri almağa başlamışıq. Artıq təkcə layihənin özünə deyil, həm də onun birgə hazırlanmasına maraq var. Söhbət daha ucuz və daha sürətli marşrutdan gedir. Trans-Əfqan dəmir yolu ilə Özbəkistan üçün böyük bazar açılır. Bundan əlavə, bu, tranzit yüklərin daşınmasında əlavə üstünlüklər verir. Digər Mərkəzi Asiya ölkələri də bu layihədən istifadə etsələr, onlar da böyük imkanlar əldə edəcəklər. Bu, dəniz limanlarına ən qısa yoldur. Dəhlizin potensialı bizim üçün çox böyük və stratejidir", - deyə nazir müavini bildirib.
Məlumat üçün bildirək ki, bu gün yüklərin avtomobil yolu ilə multimodal dəhliz üzrə Özbəkistandan Karaçi limanlarına çatdırılması bir aydan çox - 35-40 gün vaxt aparır.
"Bu, Əfqanıstan, Özbəkistan və Pakistan daşıyıcılarının iştirak etdiyi təbii prosesdir. Təhlillərə görə, ildə 300 min tona yaxın yük daşınıb, hazırda bu rəqəm 1 milyon tonu keçib. Yəni artım çox kəskindir. Dəmir yolunu birləşdirsək, ucuz mal almaq imkanımız olacaq", - nazir müavini bildirib.
Özbəkistan-Əfqanıstan-Pakistan dəmir yolunun Tirmiz-Naybabad-Maydanşəhr-Loqar-Xarlaçi marşrutu üzrə çəkilməsi planlaşdırılır.
"Naybabad stansiyası Hairatan və Məzari-Şərif arasında yerləşir. Naybabaddan marşrut şərqə dönür, Loqar və Harlaçidən keçərək Pakistan dəmir yolu şəbəkəsinə qoşulur. Pakistan tərəfində Harlaçi ilə birləşən Kohat adlı bir hissə var. Onun uzunluğu 143 kilometrdir. İndi Pakistan bu hissənin tikintisinə başlayıb, İslamabad yaxınlığındakı marşrutun tikintisini başa çatdıracağıq. sonra böyük aralıq mərkəz olan Multan şəhərinə gedir və oradan da Pakistan bu ərazilərdə dəmir yolu infrastrukturunu modernləşdirir”, - Çoriyev bildirib.
Özbəkistan altı ay ərzində yolun tikintisinə başlaya bilər və layihənin tamamlanması beş il çəkə bilər.
Xəbər verdiyimiz kimi, iyulun 17-də Kabildə Özbəkistan, Əfqanıstan və Pakistan Trans-Əfqan Dəmir Yolu layihəsinin texniki-iqtisadi əsaslandırılmasının (TİƏ) hazırlanmasına dair Üçtərəfli Çərçivə Sazişi imzalayıblar. İşlərin sifarişçisi beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı üçün yaradılmış “Özbəkistan Dəmir Yolları” SC-nin nəzdində fəaliyyət göstərən üçtərəfli layihə ofisi olacaq.
