Azərbaycanda aparılan siyasi və iqtisadi islahatlar ölkənin modernləşdirilməsi və enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi üzərində işləməyə başlayan yeni nəsil idarəçiləri hakimiyyətə gətirdi. Modern Diplomacy jurnalında dərc edilən "Oil-Rich Azerbaijan Takes Lead in Green Economy" adlı məqalədə bildirilir ki, neft və qaz Azərbaycanın xarici ixracında 95 faiz, dövlət gəlirlərində isə 75 faizlik paya sahibdir. Bununla belə, karbohidrogen sektoru ölkənin iqtisadi fəaliyyətinin təxminən 40% -ni əhatə edir.
Hafta.az xəbər verir ki, məqalədə daha sonra bildirir:
"Ötən ilin noyabr ayında Azərbaycan Türkiyə ilə birlikdə Trans-Anadolu Qaz Boru Kəmərinin (TANAP) inşasını uğurla başa çatdırdı. Azərbaycan qazı boru kəməri ilə Avropaya çatdırılacaq.
Gələcəyə qayğı göstərən ölkə bərpa olunan enerji sahəsində addımlar atmağa başladı. Günəş və külək elektrik stansiyaları quraşdırılıb və ümumi elektrik istehsalında onların payı artıq 17% -ə çatır. 2030-cu ilə qədər bu rəqəmin 30% -ə çatacağı gözlənilir.
Günəş elektrik stansiyaları Qobustan və Samuxda, eləcə də Bakının yaxınlığındakı Pirallahı, Suraxanı və Sahil kəndlərində fəaliyyət göstərir.
Azərbaycanda bərpa olunan enerji mənbələrinin potensialı 25,3 min meqavatdan çoxdur ki, bu da ildə 62,8 milyard kilovat-saat elektrik enerjisi istehsal etməyə imkan verir. Bu potensialın böyük hissəsi 5 min meqavat qiymətləndirilən günəş enerjisi ilə təmin olunur. Külək enerjisi 4500 meqavat, biokütlə 1500 meqavat, geotermal enerji isə 800 meqavatdır.
Prezident İlham Əliyev bərpa olunan enerjinin əldə olunmasına dəstək verdi. 2019-cu ildə günəş və külək elektrik stansiyalarının inşası üçün sınaq layihələrinin həyata keçirilməsi və əlaqələndirilməsi üçün komissiya yaradılması haqqında fərman imzaladı.
Azərbaycanın bərpa olunan enerji mənbələrinə diqqəti Avropa tərəfdaşları arasında maraq oyatdı: Fransanın aparıcı şirkətləri ölkədə günəş və külək elektrik enerjisi istehsalına investisiya qoymağa çalışırlar.
Fransanın Azərbaycandakı səfiri Zahar Gross bu yaxınlarda Fransanın İnkişaf Agentliyinin ətraf mühit və yerli əhali üçün faydalı olan yeni ekoloji təmiz texnologiyalardan istifadə edərək, məsələn, bərk tullantıların emalı kimi Azərbaycanın yaşıl layihələrinə investisiya qoymağa hazır olduğunu bildirdi.
"İnanıram ki, ən böyük inkişaf potensialı olan sahələrdən biri də şəhər xidmətləri sektorudur. Təkmilləşdirilmiş su paylama sistemi istehlak olunan mənbələrin miqdarını azaltmaq, keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq və qış daşqınları problemini həll edə bilər "səfir deyib.
Hal-hazırda Azərbaycanda iqlim dəyişikliyinə səbəb olan istixana qazı tullantıları səviyyəsi aşağı səviyyədədir. Avropa Komissiyasının məlumatına görə, 2018-ci ildə ölkə atmosferə 34,7 milyon ton CO2, yəni adambaşına cəmi 3,5 ton buraxmışdır ki, bu da dünya üzrə müəyyən edilmiş 4.9 ton səviyyəsindən aşağıdır.
Öz növbəsində, Qazaxıstan 2018-ci ildə 309,2 milyon ton CO2, Ukrayna - 196.8 milyon ton, Özbəkistan - 101.8 milyon ton, Belarusiya - 64.2 milyon ton istehsal etmişdir.
Eyni zamanda, Azərbaycanda karbon qazı tullantılarının miqdarı daim azalmaqdadır. 1990-cı ildə ölkənin CO2 tullantıları 73,3 milyon ton təşkil edirdisə, 2018-ci ildə bu göstərici 34,7 milyon tona düşdü. 2030-cu ilədək ölkə illik istixana qazı tullantılarını 35% azaltmağı planlaşdırır.
Hökumət tədbirlərinə Azərbaycanda Avro-4 yanacaq standartlarının erkən tətbiq olunması, Avro-5 standartlarının 2021-ci ildən tətbiq olunması da daxildir. Hal-hazırda, böyük şəhərlərdə sərnişin daşıyan elektrik mühərrikli avtobus və taksilərin sayı durmadan artır.
Digər əsas addım 150 ildən çox müddətdə neft hasilatı nəticəsində yaranan ətraf mühitin pozulmasına qarşı mübarizədir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (ARDNŞ) Abşeron yarımadasında, xüsusən vaxtilə Böyük Şor gölü ətrafında çirklənmiş ərazidə neftlə çirklənmiş torpaqların bərpasına kömək edir. Görülən tədbirlərə milyonlarla kubmetr neftlə çirklənmiş torpağın çıxarılması daxildir.
Azərbaycan neft hasilatı zamanı yandırılan qazın miqdarını da azaldır. Avropa Komissiyası tərəfindən maliyyələşdirilən bir araşdırmaya görə, səmtli qazdan səmərəli istifadə üçün Azərbaycan AB-yə neft ixrac edən 10 ölkə arasında birinci yerdədir. Səmt qazı tullantıları 2009-cu ildən 2015-ci ilə qədər 282,5 milyon kubmetr azalıb. 2022-ci ilə qədər bu rəqəmin 95 milyon kubmetrə düşəcəyi gözlənilir.
Hökumət geniş miqyaslı abadlıq işlərini də təşviq edir. 2019-cu ilin dekabr ayında Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə məşhur Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyi şərəfinə ölkəboyu kütləvi şəkildə ağac əkmə aksiyası keçirildi.
Türk mütəxəssislərinin hesablamalarına görə, Azərbaycanda meşə sahəsi 1,2 milyon kvadrat metr və ya ölkənin ümumi sahəsinin 11,4% -ni təşkil edir. Keçən il meşələrin qırılmasının qarşısını almaq və biznes layihələrinin ətraf mühitə mənfi təsirini azaltmaq üçün yeni bir tələb tətbiq edildi.
Neft ehtiyatlarına görə dünyada 20-ci yeri tutan bir ölkə olmaqla Azərbaycan rahat bir şəkildə bir karbohidrogen ehtiyatlarına əsaslanan bir gələcək seçə bilərdi. Bununla belə hökumət enerji, nəqliyyat, iqtisadiyyat və ətraf mühit kimi sahələrə daha geniş diqqət ayırmağa qərar verdi. Azərbaycan digər iri neft istehsalçılarının da əməl etməli olduğu bir nümunə ortaya qoyur".
