Əlcəzair, dövlət xəzinəsindən külli miqdarda pul xərcləyən xərçəngin müalicəsi üçün ödənişi azaltmaq məqsədilə xərçəng xəstəliklərinin erkən diaqnostikası üçün yeni mexanizm kimi biometrik çiplərin istehsalına başlayıb. Qərar son illər ölkədə xərçəng xəstələrinin sayının əhəmiyyətli dərəcədə artmasından sonra qəbul edilib.
Hafta.az-ın yazdığına görə, Əlcəzair ali təhsil nazirinin müşaviri Abdulcabbar Davdi, xaricdən alınan çipin dövlət xəzinəsinə 547 dollara başa gəlməsinin ardından Konstantin şəhərindəki biotexnologiya tədqiqat mərkəzinin xərçəng xəstəliklərini aşkar edən biometrik çip istehsalı üzərində işə başladığını açıqlayıb.
Davdi Əlcəzair Radiosuna verdiyi müsahibədə "Əlcəzair laboratoriyaları bu çipin istehsalında Afrikanı tibbi tədqiqatlarla bağlı bu tip texnologiyaya nəzarət edən dünyada 90 laboratoriya arasında təmsil edir" deyib.
Rəqəmsal media və statistik məlumatlara cavabdeh olan sözçü, "Əlcəzair Universiteti, dünyanın şahidi olduğu dəyişikliklərlə ayaqlaşmaq üçün yerli və regional bazara çıxarıla bilən elmi məhsullar, o cümlədən bəzi elmi mərkəzləri dəstəkləmək üçün işlər görür" deyə bildirib.
Xərçəngin həyəcanverici yayılması Əlcəzair hökumətini vəziyyətə nəzarət etmək və ya ən azından xəstələrin sayının artmasının qarşısını almaq üçün təcili tədbirlər görməyə vadar edib. 2020-ci ildə milli xərçəng reyestrlərinin statistikası göstərib ki, 24118-i qadın, 18629-u kişi olmaqla ümumilikdə 42747 döş xərçəngi hadisəsi qeydə alınıb.
Əlcəzairin Səhiyyə Naziri Əbdülhak Seyhi mətbuata açıqlamasında xərçəng diaqnozu üçün qabaqcıl üsulların tapılmasının skrininq və erkən diaqnozda irəliləyiş təmin etdiyini, bunların dünyada və Əlcəzairdə xərçəng xəstələrinin artması tendensiyası olmasına baxmayaraq, ölümlərin azalmasına töhfə verəcəyini bildirib.
Seyhi, Milli Şəbəkə tərəfindən nəşr olunan 2020 və 2021-ci illər üçün xərçəng qeyd məlumatlarından istifadə edildiyini deyib. Bu kontekstdə o, həmçinin "Əlcəzairdə və dünyada xərçəng xəstəliyinin artması tendensiyası yaşlanma, qeyri-sağlam həyat tərzi, fərdi və kollektiv məsuliyyətin olmaması kimi bir çox faktor, həmçinin qeyri-sağlam davranışlar və ətraf mühit faktorları ilə bağlıdır" ifadəsini işlədib.
2023-cü ilin noyabrında Əlcəzair Prezidenti Əbdülməcid Tebbun 2024-cü ilin əvvəlinə qədər Milli Xərçəng Fonduna yarım milyard dollar maliyyə vəsaiti ayıracağına söz verib. Kompleks təşəbbüs çərçivəsində xəstələrə qayğının yaxşılaşdırılması, xəstəliyin qarşısının alınması, erkən diaqnostikası və risk faktorları ilə mübarizə, xərçəngin qarşısının alınması və ona qarşı mübarizə sahəsində bütün tərəflərin iştirakının genişləndirilməsi, elmi tədqiqatların həvəsləndirilməsi və inkişafı planlarının icrası, tibbi istifadə üçün birbaşa elektron nüvə sərmayələri və xərçəng dərmanlarının inkişafının yaxşılaşdırılması məqsədi daşıyır.
Məlumata görə, Əlcəzairdə ölkənin müxtəlif bölgələrindən olan xərçəng xəstələrinin müalicəsi və baxımı üçün böyük bir xəstəxana olmasa da, 20 ixtisaslaşmış xərçəng müalicəsi mərkəzi var. Onlardan 6-sı özəl olmaqla, 41 xərçəng şöbəsində kemoterapinin aparıldığı 77 bölmə var.
Hökumətin 2022-ci ildə dərc etdiyi hesabata görə, 2025-ci ilə qədər müxtəlif xərçəng növlərindən əziyyət çəkən insanların sayının hər il 61 min yeni hadisəyə çatacağı gözlənilir. Səhiyyə Nazirliyinin son statistikası göstərir ki, 2030-cu ildə bu xəstəliyə yoluxma halları hər 100 min nəfərə 103 hal artacaq, yoluxma sayı isə hər il 70 min hadisəyə yüksələcək.
Bu kontekstdə Əlcəzairli xalq sağlamlığı araşdırmaçısı Məhəmməd Kevaş bildirib ki, yeni biometrik çipin inkişafı əlcəzairli tədqiqatçıların ali təhsil, elmi araşdırma, sənaye və səhiyyə də daxil olmaqla müxtəlif sektorlar arasında koordinasiyada texniki həlli təcəssüm etdirməsi və bu çipi döş və kolon xəstəliklərinin erkən diaqnostikası üçün istifadə etməsidir. O, çipin xərçəng xəstələrinin və bunu istəyən digər insanların orqanizminə yerləşdirilməsi baxımından müvəffəqiyyətli olacağını bildirib. O, müxtəlif eksperimental mərhələlərdə xoşxassəli şişlərin bədxassəli şişə çevrilməsinin və metastaz mərhələsinə çatmasının və ya orqanizmdə geniş yayılmasının qarşısı alınacağını, kimyaterapiya və şüalanma yolu ilə sürətlə müalicə olunacağını vurğulayıb.
Kevaş, “Bu yeni texnologiya dövlətə xərçəng xəstələrinin qayğısına qalmaq üçün ayırdığı yüksək məbləği azaltmağa imkan verəcək. Əgər onun effektivliyi təcrübələrlə sübut olunarsa, Əlcəzairdə xərçəngdən ölənlərin sayı azalacaq. Ümid edirik ki, layihə sürətlə inkişaf edəcək və çip xəstəxana səviyyəsində mövcud olacaq, vətəndaşlar üçün maarifləndirmə və həssaslıq kampaniyaları aparılacaq" deyib.
