Bir neçə il əvvələ qədər İraq Visa və Mastercard üçün kiçik bir bazar idi. 2023-cü ilin əvvəlində ABŞ-da yerləşən maliyyə xidmətləri şirkətləri beynəlxalq əməliyyat rəqəmlərində ayda yalnız 50 milyon dollar səviyyəsinə çata bildilər. Aprel ayına qədər bu rəqəm 1,5 milyard dollara yüksəldi.
Hafta.az-ın “Wall Street Journal”a istinadən yazdığına görə, bu dəyişikliyin arxasında İraqdakı silahlı milis təşkilatları dayanır.
Sənədlərə əlavə olaraq, ABŞ və İraq rəsmilərinə əsaslanan xəbərdə, 2022-ci ilin sonunda ABŞ-ın bank sistemindəki boşluğu aradan qaldırdıqdan sonra bu təşkilatların yeni üsul inkişaf etdirdiyi bildirilir.
İllərdir köhnə üsulla İrandan dəstək alan milislərin yeni dövrdə Visa və Mastercard ilə razılığa gələn İraq bankları ilə əməkdaşlıq etdiyi vurğulanıb. Yeni üsul İraqın rəsmi və qeyri-rəsmi dollar məzənnələri arasındakı fərqə əsaslanır. İraqda böyük balansı olan bank kartı əldə edən şəxs başqa ölkədəki bankomatdan dollar çıxarır və ya bazardan dollar alır. Sonra öz ölkələrinə qayıdırlar və bu dollarları qara bazarda yüksək məzənnə ilə yenidən İraq dinarına çevirirlər. Beləliklə, 21 faizə qədər mənfəət əldə edilir.
Amerika qəzeti bu metodun müxtəlif Yaxın Şərq ölkələrində, ilk növbədə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), Türkiyə və İordaniyada tətbiq edildiyini yazıb.
Metodun başqa bir nümunəsi belədir: BƏƏ-də mağazadan alış-veriş etmiş kimi görünən şəxsin hesabından pul çıxarılır. Mağazalar çıxardıqları pulu müştərilərinə 5 faiz komissiya qarşılığında nağd şəkildə verirlər.
WSJ-nin məlumatına görə, BƏƏ-də xarici kart əməliyyatlarının 20 faizi İraq kartları ilə həyata keçirilir.
Riskli hesab edilən bazarlarda beynəlxalq əməliyyatlar üçün 1-1,4 faiz arasında komissiya alan Visa və Mastercard da pul qazanır.
Bu üsuldan istifadə edən iraqlıların 2023-cü ildə cəmi 450 milyon dollar qazanc əldə etdiyi, şirkətlərin xəzinəsinə 120 milyon dollara yaxın vəsaitin daxil olduğu bildirilir.
2024-cü ildə əməliyyat həcminin 60 faizə qədər artması ilə mənfəətin də artacağı təxmin edilir.
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin ötən ilin payızındakı xəbərdarlığından sonra Visa və Mastercard-ın hərəkətə keçməsi aylar çəkdi. Bu ilin əvvəlində aylıq əməliyyat həcminin 400 milyon dollar ilə 1,1 milyard dollar arasında dəyişdiyi ifadə edildi.
WSJ mənbələri bildirir ki, İraq bu yaxınlarda aylıq 300 milyon dollarlıq əməliyyat həcminə məhdudiyyət qoyub. Hər kart üçün aylıq 5 min dollar limiti də qüvvəyə minib.
Vaşinqton həmçinin İraq Mərkəzi Bankından 200 mindən çox kartı ləğv etməyi xahiş edib.
O da qeyd olunub ki, ictimaiyyətin bildiyi qədər Visa və Mastercard-la bağlı məsələ ilə bağlı heç bir araşdırma aparılmayıb.
