Türkiyənin aktiv fay xətti xəritəsi yeniləndi

12:14 21.12.2023 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Türkiyənin Mədən Texniki və Kəşfiyyat İdarəsi (MTA) ölkənin aktiv fay xətti xəritəsini yeniləyib.

Hafta.az-ın yazdığına görə, araşdırmaya əsasən, 45 əyalətdə 5,5 və ya daha çox zəlzələ yarada bilən 485 aktiv qırılma var, birinci dərəcəli risk altında olan şəhərlər isə İzmir, Balıkəsir, Manisa, Muğla, Aydın, Dənizli, Isparta, Uşak, Bursa, Biləcik, Yalova, Sakarya, Düzce, Kocaeli, Kırşehir, Bolu, Karabük, Hatay, Bartın, Çankırı, Tokat, Amasya, Çanaqqala, Ərzincan, Tunceli, Bunlar Bingöl, Muş, Hakkari, Osmaniye, Kırıkkale və Siirtdir.

İkinci dərəcəli riskli ərazilər arasında Tekirdağ, İstanbul, Bitlis, Kahramanmaraş, Van, Adıyaman, Şırnak, Zonguldak, Afyon, Samsun, Antalya, Ərzurum, Qars, Ərdahan, Batman, Iğdır, Elazığ, Diyarbəkir, Adana, Əskişəhər, Malatya, Kütahya , Çankırı , Uşak, Ağrı və Çorum var.

Türkiyə Zəlzələ Xəritəsinə görə dördüncü və beşinci qrupda zəlzələ riski ən az olan vilayətlər Sinop, Giresun, Trabzon, Rizə, Artvin, Kırklareli, Ankara, Ədirnə, Adana, Nevşəhir, Niğdə, Aksaray, Konya və Karamanmaraşdır.

Geoloq professor Okan Tüysüzün açıqlamalarında diqqət çəkən məqamlar belədir: "Dünya yaranandan bəri çatlar həmişə mövcuddur. Bunların arasında son 11 min il və 11800 ildə zəlzələlər yaradan qırığı canlı qırıq adlandırırıq. Xəritələrə baxdıqda Türkiyədə risksiz yer yoxdur. Biz zəlzələ ölkəsiyik, ona görə də Türkiyənin hər yerində 4-5 bal gücündə zəlzələnin olması bizim üçün təəccüblü deyil. Halbuki Türkiyənin 3 mühüm səhvi var. Bunlardan biri də Şimali Anadolu fayıdır. Bu fay Bingöl Karlıovadan başlayır, Qara dənizə doğru uzanır, Mərmərə dənizini keçərək oradan Şimali Yunanıstana qədər uzanır. Bu uzunluğu 1600 kilometr olan dünyanın ən mühüm qırıqlarından biridir”.

Professor qeyd edib ki, ikincisi, Şərqi Anadolu fayıdır. Bu il 6 və 20 fevral tarixlərində baş verən zəlzələlərə səbəb olan Bingöl Karlıovadan başlayaraq Hataya çatır, oradan da Ölüdəniz qrabeninə qoşularaq Qırmızı dənizə qədər uzanır. Bu, 650-700 kilometr uzunluğundadır.

“İstanbula baxdığımızda aktiv qırılmalar nəzərə çarpmır. Bir və ya iki şübhəli qırılma var, lakin onlar keçmişdə böyük zəlzələlərə səbəb verməyiblər. Amma diqqət etsək İstanbul 1509 və 1766-cı illərdə Mərmərə dənizindən keçən fayın qırılması nəticəsində ciddi şəkildə sarsılaraq ziyan görmüş bölgədir”, - deyə o, qeyd edib.