Qədim Mehrqon bayramı, rübab yaratmaq və ifa etmək sənəti UNESCO-nun bəşəriyyətin qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilib.
Hafta.az-ın yazdığına görə, bu barədə qərar dünən Paraqvayın paytaxtı Asunsion şəhərində keçirilən UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs üzrə Dövlətlərarası Komitəsinin 19-cu sessiyasının iclasında qəbul edilib.
“Mehrgon mərasimi” Tacikistan və İranın, rubab yaratmaq və ifa etmək sənəti isə Tacikistan, Əfqanıstan, İran və Özbəkistanın birgə təşəbbüsü ilə irəli sürülüb.
Mehrqon farsdilli xalqlar arasında İslamdan əvvəl əkinçilərin qədim bayramıdır. Payızda qeyd olunur, məhsulun bitməsini qeyd edir. O, insan və təbiətin vəhdətini simvollaşdırır, onun hədiyyələrinə görə minnətdarlıq əlaməti kimi qeyd olunur.
2009-cu ildə Tacikistan hökuməti Mehrqon bayramının bərpası haqqında qərar qəbul edib. O vaxtdan qanunla rəsmi bayramlar siyahısına daxil edilib və hər il bütün ölkədə geniş qeyd olunur.
2023-cü ilin dekabrında Tacikistan Mehrqonun UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilməsi üçün müraciət edib.
Rübab ərəb mənşəli, Orta Asiya xalqları arasında geniş yayılmış yaylı simli alətdir. Taxta qabarıq yuvarlaq və ya oval gövdəsi, dəri səs lövhəsi və 4-6 simli var. Səs yay və ya mızrapla çıxarılır.
Şərqin bir neçə xalqı arasında müxtəlif adlar altında rast gəlinən rübabların fərqli növləri var. Ən məşhurları Tacik (Pamir), Əfqan və Kaşqar rubablarıdır.
Rübabın Şimali Afrika ölkələrində, Türkiyə, Azərbaycan və hətta İspaniyanın cənub bölgələrində də çalınır.
