Bu ilin əvvəlindən Rusiya limanlarından çıxan və ya gələn neft tankerlərinə şübhəli partlayışlar və reyd cəhdləri əhəmiyyətli dərəcədə artıb.
Hafta.az-ın yazdığına görə, “Forbes” jurnalının rus nəşri yazır ki, iyunun sonunda Liviya sahillərində Marşal adaları bayraqlı “Vilamoura” tankerində baş verən partlayış beşinci belə hadisədir. Sonradan məlum olub ki, sözügedən gəmi daha əvvəl Rusiyanın Ust-Luqa limanında yüklənib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, hücumlar xüsusilə sanksiyalardan yayınmaqda ittihamlanan “kölgə donanması” kimi tanınan tankerləri hədəf alıb.
Tankerlərə artan hücumlar Avropa İttifaqının 17-ci sanksiyalar paketinə birbaşa olaraq müəyyən gəmiləri hədəf alan məhdudiyyətləri daxil etməsi ilə paralel baş verir. Estoniya donanmasının may ayında Rusiyaya gedən tankeri dayandırmaq cəhdi də hadisənin hərbi miqyasını vurğuladı. “Forbes” və “Lloyd's List” kimi mənbələr bu hadisələrin ya Ukrayna ilə əlaqəli təxribatla, ya da Liviyadakı enerji münaqişəsi ilə əlaqəli ola biləcəyini bildirir. Təhlükəsizlik şirkəti Ambrey xəbərdarlıq edib ki, bu hücumların arxasında “dövlət aktyoru” dayanır və Rusiyadan neft daşıyan bütün gəmilər potensial hədəflərdir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, hücumlar hələ də Rusiyanın neft ixracını birbaşa pozmayıb, lakin əhəmiyyətli iqtisadi təsirlər göstərib. Məsələn, apreldə baş verən hadisədən sonra Novorossiysk-Hindistan marşrutu üzrə yükdaşıma tarifləri bir barel üçün 4 dollardan 14 dollara qalxıb, Ural nefti ilə Brent nefti arasında qiymət fərqi isə 6 dollardan 3 dollara düşüb. Artan logistika xərcləri G7 ölkələrinin Rusiyaya göstərdiyi dolayı təzyiqin bir hissəsi hesab olunur.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, insidentlər təsadüfi deyil, daha çox “hibrid müharibə” strategiyasının bir hissəsi kimi Rusiyanın “kölgə donanmasına” sistemli təzyiqdir. Energetika üzrə ekspert Aleksey Qromovun fikrincə, bu təzyiq təkcə sanksiyalarla məhdudlaşmır: o, həmçinin beynəlxalq gəmiçilik qaydaları vasitəsilə birbaşa təxribat, sığorta embarqoları və gəmilərin qara siyahısına daxil ola bilər. Qromov iddia edir ki, bu prosesin son məqsədi ekoloji fəlakətə səbəb olmaq və Rusiya neftinin ixracına beynəlxalq məhdudiyyətlər qoymaqdır.
-1780940155.jpg&h=173&w=263&zc=1&q=80)
