Rusiya “uçuş xaosundan” çıxmağa başladığı bir vaxtda Ukraynanın 5-6 iyulda həyata keçirdiyi irimiqyaslı dron hücumları Rusiya mülki aviasiyasına ciddi ziyan vurub. Ölkənin 10-dan çox şəhərində uçuşlar dayandığı bir vaxtda, “Kommersant” qəzeti təkcə aviaşirkətlərin birbaşa itkilərini ən azı 40 milyard rubl (təxminən 508 milyon dollar) hesablayıb. Bu təxminə sərnişinlərin dəydiyi itkilər, yerüstü xidmətlər, logistika və dövlət qurumlarının çəkdiyi əlavə xərclər kimi dolayı itkilər daxil edilmir.
Hafta.az-ın yazdığına görə, təkcə ilk 24 saat ərzində Şeremetyevo, Pulkovo və Strigino hava limanlarında yüzlərlə reys təxirə salınıb və bu, aviaşirkətlərə 3,9-5,9 milyard rubl (təxminən 44-66 milyon dollar) arasında birbaşa zərər vurub. Boeing 737-800 təyyarəsinin birdəfəlik ləğvi təyinat yerindən asılı olaraq 15 ilə 23 milyon rubl arasında başa gəlir, alternativ hava limanında eniş edən bir təyyarə üçün orta hesabla 1,5-2 milyon rubl əlavə xərc çəkilir. Hər gecikmə təxminən 1,5 milyon rubla başa gəlir.
Ümumi itkilər, o cümlədən ölkə üzrə ləğvlər, alternativ hava limanlarına marşrutların dəyişdirilməsi, sərnişinlərin geri qaytarılması, hava limanında xidmət haqları və personal xərcləri, ilk iki gündə təxminən 20 milyard rubl (təxminən 225 milyon dollar) təşkil edib. Ekspertlərin fikrincə, bu hesablamalara yalnız birbaşa itkilər daxildir. Birləşdirici uçuşlara, taksi xidmətlərinə və turizm sektoruna çata bilməyən sərnişinlər kimi köməkçi sektorlardakı itkiləri də əlavə etsək, ümumi itkilər 40 milyard rubla (təxminən 450 milyon dollar) çata bilər. Səlahiyyətlilər bu cür təkrarlanan böhranlar üçün ümumi fövqəladə hal protokolu yaratmağa çağırır.
Xaos təkcə aviaşirkətlərə deyil, həm də sərnişinlərə və turoperatorlara dərindən təsir edib. Sərnişinlər nümayəndə tapa bilməmək, məlumat çatışmazlığı və vauçer əldə etmək kimi problemlərlə üzləşib, bəzi otellərdə yer tükəndiyi üçün turoperatorlar yerləşmə yükünü öz üzərinə götürüblər. Rusiya Turizm Sənayesi Assosiasiyasının məlumatına görə, tur şirkətlərinin itkiləri on milyonlarla rubl təşkil edir. Üstəlik, gecikmələrin təsiri bir neçə günlə məhdudlaşmayıb, sonrakı günlərdə də özünü göstərə bilər.
Mütəxəssislər böhranlara daha hazırlıqlı olmaq üçün aviasiya qaydalarına (FAP-82) yenidən baxmağı tövsiyə edirlər. Üstün olan fikir ondan ibarətdir ki, sərnişin hüquqları daha dəqiq müəyyən edilməli, mehmanxanada yerləşdirmə məsuliyyəti hava limanlarına verilməli və böhran zamanı mərkəzi koordinasiya təmin edilməlidir. Biletlərin avtomatik qaytarılması mexanizmlərinin hazırlanması da təkliflər sırasındadır. Vergilərin azaldılması və ya kiçik aviaşirkətlərə dolayı dövlət dəstəyi kimi həll yolları da irəli sürülür.
Bu arada, Moskva Birjasında satılan Rusiya aviaşirkətlərinin səhmləri uçuşların kütləvi ləğvi və hava limanlarında gecikmələrdən sonra öz dəyərinin 2 faizindən çoxunu itirib.
-1780940155.jpg&h=173&w=263&zc=1&q=80)
