Çin, Avropa marşrutu boyunca qlobal təchizat zəncirlərindəki pozuntuları aradan qaldırmaq üçün yeni qütb marşrutu hazırlayır. Rusiya və Belarusun hərbi təlimləri səbəbilə Polşanın Belarusla sərhədini bağladıqdan sonra bağlanan dəmir yolu xətləri Çin-Avropa ticarətinin 90 faizini təşkil edib. Çin bu böhrana cavab olaraq ilk sınaq hərəkətini uğurla başa vuran Arktika dəniz yolunu müntəzəm marşruta çevirməyi planlaşdırır.
Hafta.az-ın “Business FM”ə istinadən yazdığına görə, marşrut dünyanın ən böyük limanı olan Ninbo-Çjouşandan başlayır və Böyük Britaniyanın Felikstou limanında başa çatır. Buzqıran gəmilərin müşayiəti ilə səyahət 18 gün çəkir.
Portala danışan ekspertlər bu təşəbbüsün Çinin “Qütb İpək Yolu” kimi tanınan uzunmüddətli strategiyasının bir hissəsi olduğunu bildiriblər. Çin üçün bu marşrut təkcə mövcud böhranların həlli deyil, həm də “Bir kəmər, bir yol” layihəsinin tamamlayıcısıdır. Layihə Çinin enerji idxalının böyük hissəsinin keçdiyi Malakka boğazından asılılığını azaltmaq və Sibirin təbii ehtiyatlarına çıxışı asanlaşdırmaq məqsədi daşıyır. Həmçinin Şimali Avropaya daha qısa və buna görə də daha ucuz dəniz marşrutu təmin edəcəyi gözlənilir.
Yeni marşrut Çinlə Rusiya arasında əməkdaşlıq üçün mühüm zəmin yaradır. Çinin buzlu Arktikada naviqasiya təcrübəsi məhdud olsa da, Rusiyanın bu sahədə təcrübəsi və onun səkkiz nüvə buzqıran gəmisindən ibarət donanması mühüm rol oynaya bilər. Bu tərəfdaşlıq həm də Rusiyanın Şərqə genişlənmə siyasətinin bir hissəsi kimi Çinlə iqtisadi qarşılıqlı əlaqələri genişləndirmək imkanı kimi qiymətləndirilir. Rusiyanın Avropa hissəsindəki limanların, xüsusilə Sankt-Peterburqun bu marşrutdan birbaşa faydalanacağı gözlənilir.
Çin 2018-ci ildə dərc edilən "Qütb İpək Yolu" planı ilə Arktikanın təbii ehtiyatlarına çıxışda və bölgənin idarə olunmasında söz sahibi olmağı hədəfləyir. Arktika dairəsindən 1500 km məsafədə olmasına baxmayaraq, özünü “Arktika qonşu dövlət” kimi təyin edən Çin bu təşəbbüslə qlobal ticarət yollarının geosiyasi balansını dəyişə bilər. Marşrutun müntəzəm fəaliyyətinin bərpası Çinin qlobal logistika şəbəkəsindəki təsirini daha da gücləndirmək və mövcud qlobal ticarət dinamikasını yenidən formalaşdırmaq potensialına malikdir.
-1780681336.jpg&h=173&w=263&zc=1&q=80)
