Qazaxıstanın Tacikistanda mədəniyyət günləri çərçivəsində bu gün (avqustun 21-də) Əbülqasım Firdavsi adına mədəniyyət və istirahət parkında qazax şairi və mütəfəkkiri Abay Kunanbayevin büstü açılıb.
Hafta.az-ın yazdığına görə, xüsusilə son illər Tacikistanla Qazaxıstan mədəni-humanitar əlaqələrin genişləndirilməsinə xüsusi önəm verirlər. “Böyük humanist şəxsiyyətin büstü xalqların bir-birinə daha da yaxınlaşmasında daha bir addım olacaq. Abay M.Auezov yaradıcılığının əsas tədqiqatçısının tərifinə görə, Şərqin klassik poeziyası, o cümlədən tacik-fars klassik ədəbiyyatı onun yaradıcılığının və 19-20-ci əsrin əvvəllərindəki bütün qazax ədəbiyyatının qaynaqlarından biri olub”, - deyə Tacikistanın Mədəniyyət Nazirliyi məlumat yayıb.
Bundan əvvəl bildirilmişdi ki, avqustun 22-23-də prezident Emoməli Rəhmonun dəvəti ilə Qazaxıstan prezidenti Kasım-Jomart Tokayev Tacikistanda dövlət səfərində olacaq.
Xatırladaq ki, Moskvada Çistoprudnı bulvarında Qazaxıstan səfirliyinin binasından bir qədər aralıda Abayın abidəsi ucaldılıb. Abayın bürünc abidəsi 2006-cı ildə açılıb. Bu il Rusiyada Abay ili elan olunub. Abidənin memarları Valeri Romanenko və Timur Suleymenov (Qazaxıstanın milli valyutası - tengenin eskizlərinin yaradıcısı) olub. Abidə tuncdan hazırlanıb. Milli naxışlarla bəzədilmiş və üzərində “Ölməz sözün yaradıcısı əbədidir” yazısı əks etdirilən daş postamentin üzərində oturmuş şairin heykəli Tacikistanda Abay yaradıcılığına göstərilən hörmətin təzahürü olacaq.
Abayın abidəsi 2013-cü ildə Daşkənddə - Qazaxıstan səfirliyi ilə üzbəüz ucaldılıb. Abidənin heykəltəraşı Nurlan Dalbay, memarı Rəsul Satıbaldıyevdir.
2014-cü ildə Pekində qazax şairinin abidəsi ucaldılıb. Onun heykəltəraşı Yuan Sikun olub.
Həmin il Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə Abay Kunanbayevin abidəsi açılıb. Macarıstan xalqı üçün Abayın xatirəsi qazax və macar xalqlarının türk köklərinin yaxınlığına görə xüsusidir. Macarlar və qazax qıpçaq tayfası arasında əlaqə xüsusilə sıxdır. 12-13-cü əsrlərdə Avropaya köçən qıpçaqların varisləri Macarıstanda yaşayır. Buna görə də bir çox macar kənd və şəhər adları, sözlər qazax sözləri ilə samitləşir. Macarlar qazax şairinin şeirlərini əzbər bilir, qazax dilində mahnılar oxuyurlar.
Qazaxıstan filosofu, şairi və maarifçisi Abay Kunanbayevin digər abidələri Tehranda (2007), Bakıda (2010), Qahirədə (2016) və Fransanın Renn şəhərində (2016) qoyulub.
Dünyada büstlərin, abidələrin və lövhələrin açılışı davam edir, İstanbulda (2021) Abay meydanı və abidəsi, Berlində (2021), Parisdə (2021) və Seulda (2021) abidələr açılıb. 2022-ci ildə isə Tbilisi, Bişkek və Yeni Dehlidə abidələr ucaldılıb.
