ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun “Suriyada hərtərəfli vətəndaş müharibəsi başlaya bilər” açıqlamaları gündəmdə qalmaqdadır. Senatın Xarici Əlaqələr Komitəsinin dinləmələrində danışan Rubio, "Açığı, biz qiymətləndiririk ki, Suriyadakı keçid administrasiyası üzləşdiyi çətinlikləri nəzərə alsaq, bir neçə ay deyil, ola bilsin ki, potensial çöküşdən və ölkənin bölünməsi mənasına gələn tammiqyaslı vətəndaş müharibəsindən bir neçə həftə uzaqdadır".
Hafta.az-ın yazdığına görə, Rubionun açıqlamalarından sonra Türkiyə və ABŞ Suriya Araşdırma Qrupu ilə bağlı birgə açıqlama verib. "Türkiyə və ABŞ, özü və qonşu coğrafiyası ilə barışıq içində olan sabit Suriya hədəfini paylaşır", - bəyanatda deyilir.
Bütün bu hadisələrin necə şərh edilməsi lazım olduğunu Diplomatik Əlaqələr və Siyasi Araşdırmalar Mərkəzinin (DİPAM) rəhbəri Dr. Tolqa Sakmanla danışdıq. Sakman sözlərinə Rubionun vətəndaş müharibəsi bəyanatını "sahədəki şərhlərinə zidd bəyanat" olaraq xarakterizə edərək başladı. O, "Xüsusilə dövlət hakimiyyətinin yenidən qurulması dövründə müəyyən kimliklərlə təhrik edildiyi məlumdur. Bu təhriklərdə dürzi, kürd, nusayri kimi kimliklərin fərqli nöqtələrdən dəstəkləndiyini görürük" deyib.
Dəməşq rəhbərliyinin bunlarla mübarizə apardığını bildirən Sakman, "Dəməşq rəhbərliyi xaricdən dəstək alan qrupları susdurmaq üçün xüsusi səy göstərir. Bütün bu kimliklər üzərində yeni bir vətəndaş müharibəsinin başlama ehtimalının ortaya atılması çox düşündürücüdür ki, bu günlərdə yeni bir mərhələyə qədəm qoyma ehtimalı var. Ən çox belə bir vətəndaş müharibəsinə ümid edən və əksinə, ABŞ-ın belə gərginliyi istəmədiyi, xüsusən də son dövrlərdə Tramp bölgədə yeni nizam axtarışında olduğu halda, kənardan təxribat olmasa, Suriyada yeni və genişmiqyaslı bir gərginlik olmayacaq”.
Türkiyə və ABŞ-ın Suriya Araşdırma Qrupu ilə bağlı bəyanatına toxunan Sakman deyib ki, Vaşinqtonda keçirilən Suriya görüşünün əsası əslində regionda gərginliyin artmasının qarşısını almaq və münaqişələrin zərərini azaltmaq planı idi, lakin indiki vəziyyətdə bu görüşlər regionun normallaşması və əməkdaşlığın qiymətləndiriləcəyi sahələr formatına keçib.
“ABŞ və Türkiyə xüsusilə Suriyada əməkdaşlığa meylli görünür. Bunun əsasını Trampın dediyi kimi, Türkiyənin Suriyadakı aktiv mövqeyi tutur. ABŞ Türkiyə ilə birlikdə Suriyada daha sərfəli hərəkət edəcəyini düşünür. Bu diplomatik yaxınlaşmanın təsirlərini Trampın Ər-Riyad səfəri zamanı gördük və Türkiyə prezidentinin Səudiyyə Ərəbistanı vəliəhdi, Suriya prezidenti və ABŞ prezidenti arasında keçirilən görüşdə iştirakı ilə regional prosesin Türkiyənin xeyrinə olduğunu anlaya bilərik. Suriya ərazisindəki hərbi nöqtə Türkiyənin uzaqgörənliyi və tələblərinin Fəratın şərqinin təmizlənməsi prosesində ABŞ üçün daha məqbul olacağı nöqtəyə çatdığını göstərir. İnanıram ki, Amerika Suriyada bir müddət daha qalacaq və bu cür əməkdaşlıq təkcə Suriyanın sabitliyi və daxili təhlükəsizliyinə deyil, həm də Türkiyənin regional təhlükəsizlik perspektivinə fayda verəcək. Bu görüşdə Türkiyənin nümayəndə heyətinin bu nöqtədə qurulduğunu görürük”, - ekspert deyib.
