Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Sənaye və Qabaqcıl Texnologiyalar naziri, ADNOC və onun qrup şirkətlərinin idarəedici direktoru və baş direktoru, eləcə də XRG-nin İdarə Heyətinin sədri Dr. Sultan Əhməd əl-Caber bildirib ki, Hörmüz boğazı hazırda qapalı olaraq qalır.
Hafta.az yazır ki, rəsmi LinkedIn hesabındakı paylaşımda Dr. Sultan əl-Caber deyib: “Bu kimi bir an aydınlıq tələb edir. Ona görə də xəbərdar olaq: Hörmüz boğazı açıq deyil. Giriş məhdudlaşdırılıb, şərti və nəzarət altındadır. İran öz bəyanatları və hərəkətləri ilə keçidin icazələrə, şərtlərə və siyasi sövdələşmələrə tabe olduğunu açıq şəkildə bildirib. Bu, naviqasiya azadlığı deyil, məcburiyyət formasıdır”.
Nazir deyib ki. Hörmüz boğazı heç bir ölkə tərəfindən tikilməyib, layihələndirilməyib, maliyyələşdirilməyib və ya yaradılmayıb. Bu, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Dəniz Hüququ Konvensiyası ilə tənzimlənən təbii keçiddir. Bu konvensiya keçidi hüquq kimi təmin edir: bu, alına və ya satıla, yaxud siyasi vasitə kimi istifadə edilə bilən imtiyaz deyil... Şərti keçid deyil. Bu, başqa bir ad altında nəzarət mənasına gəlir.
Dr. Sultan əl-Cabir bildirib ki, boğaz tam, qeyd-şərtsiz və heç bir məhdudiyyət olmadan açıq olmalıdır . Çünki enerji təhlükəsizliyi və qlobal iqtisadi sabitlik ondan asılıdır.
“Bu həyati əhəmiyyətli keçid heç bir şəkildə silahlandırıla bilməz. Bu, qlobal ticarətin əsasını təşkil edən naviqasiya azadlığı prinsipini zəiflədəcək və nəticədə qlobal iqtisadi sabitliyi pozacaq təhlükəli bir presedent yaradacaq” deyən nazir əl-Caber təxminən 230 neft tankerinin yola çıxmağa hazır olduğunu bildirərək əlavə edib ki, bu gəmilər və onların ardınca digər bütün gəmilər bu boğazdan sərbəst və qeyd-şərtsiz keçə bilməlidirlər.
“Heç bir ölkənin kimin və hansı şərtlər altında keçəcəyini müəyyən etmək üçün qanuni hüququ yoxdur”, - o deyib.
Dr. Sultan əl-Caber enerji istehsalçılarının istehsalı geniş miqyasda tez və təhlükəsiz şəkildə artırmalı olduqlarını söyləyib.
“ADNOC olaraq, biz daşımalar etdik və çəkdiyimiz zərərin həddində istehsalı artıracağıq. İşçilərimizin təhlükəsizliyi təmin edildiyi müddətcə, bu daşımaları müştərilərimizə və tərəfdaşlarımıza çatdırmaq məsuliyyətimiz var. Bazarlar hazırda çox böhranlı mərhələdədir. Münaqişədən əvvəl Hörmüz boğazından keçən son daşımalar indi təyinat yerlərinə çatır. Bu nöqtədə kağız üzərindəki bazar reallıqla kəsişir və qlobal enerji axınında 40 günlük boşluğu ortaya qoyur” deyən əl-Caber bildirib ki, prioritet aydındır: yaranmış boşluğu doldurmaq, Hörmüz Boğazından keçən qlobal təchizatın 20 faizindən çoxunu yenidən aktivləşdirmək, bazarları yenidən balanslaşdırmaq, qiymətlərə və yaşayış xərclərinə təzyiqi azaltmaq”.
Əl-Caber vurğulayıb ki, bu, daşınmaların 80 faizinin təyinatla həyata keçirildiyi və dünya əhalisinin yarısının yaşadığı Asiya üçün xüsusilə vacibdir.
“Boğaz hər gün məhdud qalır, nəticələr toplanır, təchizat gecikir, bazarlar sıxlaşır və qiymətlər yüksəlir. Həm də təsiri yalnız enerji bazarları ilə məhdudlaşmır, bu, dünya iqtisadiyyatlarına, sənaye sahələrinə və ev təsərrüfatlarına təsir göstərir. İndiki zamanda hər gün vacibdir. Hər gecikmə bu dəyişkənliyi daha da dərinləşdirir”, - deyə o bildirib.
Nazir, BƏƏ-nin İranın ölkədəki mülki və enerji infrastrukturuna “böyük və qanunsuz hücumlar”dan sonra dəyən ziyana və veriləcək təzminata görə tam məsuliyyət daşıdığını bir daha təkrarlayıb.
“Sabitlik indi real axınların bərpasından asılıdır. Qismən giriş, müvəqqəti tədbirlər və ya nəzarətli keçidlər kifayət deyil, tam və etibarlı təchizat lazımdır” deyən əl-Caber sözlərini belə yekunlaşdırıb: “Yalnız bu şəkildə qlobal sistemdə artıq hiss olunan iqtisadi şoku azaltmaq olar”.
