ABŞ-ın Hindistana qarşı ticarət sanksiyalarından sonra Çin Rusiyanın Ural xam neftinin alışını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Bloomberg-in məlumatına görə, Çin neftayırma şirkətləri avqustda gündə təxminən 75 min barel Rusiya nefti alıb ki, bu da illik orta göstəricidən iki dəfə çoxdur.
Hafta.az-ın yazdığına görə, bu artım Hindistanın Rusiyadan neft idxalını gündə 1 milyon bareldən 400 min barrelə endirməsi ilə eyni vaxta düşüb.
Hindistan-ABŞ ticarət gərginliyi avqustun əvvəlində Prezident Trampın Yeni Dehlinin Rusiya nefti almasına cavab olaraq Hindistan mallarına əlavə 25 faiz rüsum tətbiq etməsi ilə başladı. Lakin Vaşinqtonun Çinə qarşı oxşar tədbirləri həyata keçirməyəcəyini açıqlaması Pekinə strateji manevr imkanları yaradıb. Tramp ötən həftə Putinlə Alyaskada görüşündə əldə edilən irəliləyiş səbəbindən Çin mallarının qiymətini artırmaqdan hələlik çəkinəcəyini bildirmişdi.
Müstəqil analitik Dmitri Lutyaqinin fikrincə, Çinin bu addımı çoxsaylı strateji məqsədlərə xidmət edir: “Çin ABŞ-la gələcək ticarət danışıqları ərəfəsində öz sövdələşmə gücünü artırmağa çalışır. Rusiya neftini güzəştli qiymətlərlə almaqla həm iqtisadi fayda əldə edir, həm də Vaşinqtonu qorxudur”. Lutyaqin qeyd edir ki, Çin Hindistanın Yaxın Şərq alışlarını qismən azaltmaqla buraxdığı boşluğu doldura bilər, lakin bu keçid dörddə bir və ya iki vaxt çəkə bilər.
Bloomberg-in ticarət mənbələrinə görə, Ural markalı neft son vaxtlar Brent markalı neftlə müqayisədə 1 dollar/barel aşağı qiymətə satılır. Çin neft emalı müəssisələrinin artan marağı ilə əlaqədar Rusiya neftinə endirimlərin azalması diqqətəlayiq hadisə kimi şərh olunur.
Bu hadisələr qlobal enerji ticarətində geosiyasi gərginliyin nə qədər sürətlə dəyişə biləcəyini nümayiş etdirir. Çinin Hindistanın itirdiyi bazar payını əldə etməsi Rusiyanın enerji ixracatında coğrafi dəyişikliyin davam etdiyini göstərir.
Çinin Rusiyanın enerji resurslarından artan asılılığı və ABŞ-la ticarət əlaqələri arasında balanslaşdırma hərəkəti qarşıdakı dövrdə beynəlxalq enerji diplomatiyasının ən kritik təyinedicilərindən biri kimi görünür. Ekspertlər bildirirlər ki, Çinin bu addımı ticarət müharibəsindəki mövqeyini gücləndirir və Rusiyanın Qərb sanksiyalarına qarşı mövqeyini gücləndirir.
