Rusiya iqtisadiyyatında artım sürəti əhəmiyyətli dərəcədə zəiflədiyi üçün ekspertlər çıxış yolu axtarır. Maliyyə naziri Anton Siluanovun prezident Vladimir Putinə təqdim etdiyi son proqnozlara görə, 2025-ci il üçün ÜDM artımı 1,5 faizdən aşağı düşməyəcək. Amma bu, aprel ayında vəd edilən 2,5 faizlik proqnozdan əhəmiyyətli dərəcədə geriçəkilmə deməkdir. Nazir bildirib ki, artımın müvəqqəti amillərlə dəstəkləndiyi dövr arxada qalıb, davamlı struktur problemləri ön plana çıxır.
Hafta.az-ın yazdığına görə, əvvəlki illərin məlumatları da bu mənzərəni təsdiqləyir. 2022-ci ildə 1,4 faiz daralmış iqtisadiyyat 2023-cü ildə 3,6-4,1 faiz, 2024-cü ildə isə 4,1-4,3 faiz artıb. Lakin 2025-ci ilin birinci yarısında artım cəmi 1,2 faiz olub. İkinci rübdə yüzdə 1,1 artım iqtisadi soyutmanın dərinləşdiyini göstərir. Mərkəzi Bankın 21 faizlik əsas faiz dərəcəsi inflyasiyanı nəzarətdə saxlamaqla yanaşı, investisiya və istehlak tələbini boğan əsas amil kimi önə çıxır.
Maliyyə naziri Anton Siluanov istehsal gücünün yüksək səviyyədə olduğunu, işçi qüvvəsinin çatışmazlığının və daha ağır vergi yükünün şirkətlər üçün ciddi maneələr yaratdığını bəyan edib. Siluanov iqtisadiyyatın daha genişlənmə yolu ilə deyil, məhsuldarlığın artırılması hesabına inkişaf edə biləcəyini vurğulayaraq, islahatlara ehtiyac olduğunu vurğulayıb.
Delovoy Profil Konsaltinq qrupunun idarəetmə departamentinin direktoru Vladimir Poklad bu fikri bölüşərək, əvvəlki artım mənbələrinin tükəndiyini bildirib. Pokladın fikrincə, dövlət xərcləri və idxalı əvəzləmə modeli öz faydalılığını geridə qoyub. Rusiyanın yeni iqtisadi sıçrayış əldə etməsi üçün dövlət idarəsi planlaşdırma modelini əsaslı şəkildə dəyişməlidir.
RBC-nin məlumatına görə, Poklad bəyan edib ki, sovet dövrünün çətin planlaşdırma modelinə qayıtmaq, performans meyarlarına əsaslanan rəqəmsal sistem lazımdır. O hesab edir ki, hər bir dövlət proqramı konkret göstəricilərlə ölçülməli, maliyyə vəsaiti yalnız hədəflərə çatdıqda artırılmalıdır. Bu, şəffaflığı təmin edəcək və prioritet layihələrin resurs məhdudiyyətləri ilə üzləşməsinin qarşısını alacaq. Beynəlxalq qurumlar da oxşar narahatlıqlarını ifadə edirlər. BVF Rusiyanın 2025-ci ildə artım sürətinin cəmi 0,9 faiz olacağını proqnozlaşdırır. Bu proqnoz ölkənin uzunmüddətli perspektivdə 1-1,5 faiz aralığında ilişib qala biləcəyi, lazımi struktur addımlar atılmadıqda durğunluğun qalıcı ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir.
Cavan kişilərini Ukrayna müharibəsində itirən və mühacirlərinin işləməsinə də qanuni əngəllər yaradan Rusiyada işçi çatışmazlığı həm də iqtisadiyyatın üzləşdiyi ən kritik maneələrdən biri kimi qiymətləndirilir. Ekspertlər peşə hazırlığı proqramlarının yenidən qurulmasının, yenidən hazırlıq platformalarının yaradılmasının və xaricə miqrasiya etmiş ixtisaslı mütəxəssislərin geri qayıtmasını təmin edən siyasətlərin vacibliyini vurğulayırlar. Əks halda, hətta ən qabaqcıl texnologiyalar da dayana bilər və Rusiya qlobal rəqabətdən kənarda qalmaq riski ilə üzləşə bilər.
