Krım Tatar Milli Məclisindən Ukrayna hökumətinə etiraz

09:10 28.07.2026 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Krım Tatar Milli Məclisi (KTMM) Ukrayna Etnik Siyasət və Vicdan Azadlığı Xidməti tərəfindən hazırlanmış "Nəsli kəsilməkdə olan Dillərin Qorunması və İnkişafı Strategiyası (2036-cı ilə qədər)" layihəsini müzakirə etmək üçün Krım tatar təhsil işçiləri və dilçiləri ilə onlayn işgüzar görüş keçirib.

Hafta.az yazır ki, KTMM prezidenti Refat Çubarovun sədrliyi ilə keçirilən görüşdə KTMM üzvləri Qayana Yüksel və Abmecit Süleymanov, eləcə də Ukrayna Prezidentinin Krım Muxtar Respublikasındakı nümayəndəsinin müavini Denis Çistikov, Krımda İnsan Hüquqları üzrə Komissar Elvin Kadırov və çoxsaylı akademiklər, müəllimlər və dil mütəxəssisləri iştirak ediblər.

Ukrayna Etnik Siyasət və Vicdan Azadlığı Xidməti tərəfindən hazırlanan yeni layihə, Krım tatarı, karaite, krımçak, rumey, urum, roman və qaqauz kimi bütün nəsli kəsilməkdə olan dilləri əhatə edən 2036-cı ilə qədər qüvvədə olan vahid ümumi strategiyanın yaradılmasını və hər bir dil üçün ayrıca fəaliyyət planlarının hazırlanmasını nəzərdə tutur. Lakin layihədə Ukrayna Nazirlər Kabineti tərəfindən 23 fevral 2022-ci ildə təsdiq edilmiş "Krım-tatar dilinin inkişafı strategiyası (2022–2032)" fərmanının tamamilə ləğv edilməsi təklif olunur.

Görüşdə iştirak edən təhsil işçiləri və mütəxəssislər yekdilliklə Krım-tatar dilinə xas olan mövcud strategiyanın ləğvinin son dərəcə problemli olduğu qənaətinə gəliblər. İştirakçılar 2022–2032 strategiyasını ləğv etmək əvəzinə, onun həyata keçirilməsi prosesinin Krım-tatar dili üzrə Milli Komissiyanın iclasında nəzərdən keçirilməsini və lazım gəldikdə yeni tədbirlərlə gücləndirilməsini təklif ediblər.

Görüş zamanı yeni layihənin Krım-tatar dilinin inkişafı strategiyası çərçivəsində indiyə qədər əldə edilən nailiyyətləri və atılan müsbət addımları nəzərə almadığı vurğulanıb. İştirakçılar qeyd etdilər ki, Krım-tatar dili üçün hazırlanmış bu uğurlu model daha kritik vəziyyətlərdə digər dillərə də tətbiq olunmalı olsa da, yeni layihə, əksinə, Krım-tatar dilinin inkişaf imkanlarını məhdudlaşdırır.

Müzakirələrdən sonra Krım Tatar Milli Məclisi (KTMM) Ukrayna Etnik Siyasət və Vicdan Azadlığı Xidmətinə layihəni təsdiqləmədiklərini bildirən rəsmi məktub göndərmək qərarına gəlib. Məktubda həmçinin yerli əhalinin dil hüquqlarının qorunmasında əsas vasitə olan 2022-2032-ci illər Strategiyasının davamlı tətbiqi və inkişafı üçün ekspert tövsiyələri də yer alacaq.