Yeni bir araşdırma, yalnız bir gecəlik yuxusuzluğun bəzi insanların beyinlərinin qocalma görünüşü ilə əlaqəli olduğunu ortaya çıxarıb.
Hafta.az-ın İndependent-ə istinadən yazdığına görə, bu yaxınlarda “Journal of Neuroscience”də dərc edilən araşdırmalar göstərir ki, yalnız bir gecəlik yuxusuzluq beyin strukturunda əhəmiyyətli dəyişikliklərə səbəb ola, beynin bir və ya iki il sonra olacaq kimi görünməsinə səbəb ola bilər.
Elm adamları, fərqli yuxu şərtləri olan 5 məlumat dəstindən 134 sağlam könüllünün MRT məlumatlarını qiymətləndiriblər. Yaşı 19-39 arasında olan könüllülərdən 42-si qadın, 92-si isə kişidir.
Bu şərtlərə tam yuxu məhrumluğu, yəni 24 saatlıq uzunmüddətli oyaqlıq; bir gecədə cəmi 3 saat yataqda qalmaqla qismən yuxusuzluq; xroniki abstinensiya olan, yəni bir gecədə 5 saat yataqda qalan və hər gecə 8 saat yataqda yatanlar daxildir.
Hər qrupdakı iştirakçılar ən azı bir gecə 8 saat yataqda keçiriblər və bu, "istinad edilən yuxu" kimi istifadə olunub.
Hər gecə bütün iştirakçının beynini qiymətləndirən elm adamları 3 mindən çox insanın məlumatları ilə öyrədilmiş maşın öyrənmə alqoritmindən yararlanaraq iştirakçıların görünən beyin yaşlarını təyin ediblər. Tədqiqatçılar müşahidə ediblər ki, tam yuxu çatışmazlığı olanlar beyin yaşını 1-2 il artırsalar da, bu dəyişikliklər güzəşt yuxusu ilə də geriyə qayıdır.
Alimlər yazırdılar: “Maraqlıdır ki, bir gecəlik güzəşt yuxusundan sonra beyin yaşı istinad yuxusundan fərqlənmirdi. Qismən və xroniki yuxu məhrumiyyəti olanlar üçün yaş təxminlərində əhəmiyyətli fərqlər müşahidə edilməyib".
"Üç müstəqil məlumat dəstində, tam yuxu məhrumiyyətindən sonra beyin yaşının ardıcıl olaraq artdığını aşkar etdik. Bu, həmçinin yuxu dəyişənlərindəki fərqlərlə bağlı idi", - alimlər araşdırmada yazıblar.
Tapıntılar göstərir ki, kəskin tam yuxu itkisi gənclərdə beyin morfologiyasını yaşlanmaya bənzər istiqamətdə dəyişir.Nəticələr tam yuxusuz gecənin insana necə təsir edə biləcəyinə işıq tutsa da, araşdırma xroniki yuxu itkisinin uzunmüddətli təsirləri haqqında birbaşa məlumat vermir.
Elm adamları növbəli işçilər kimi xroniki yuxu çatışmazlığı olan insanların beyin fəaliyyətindəki dəyişiklikləri qiymətləndirmək üçün daha çox araşdırma aparmağa çağırır.
