Aparıcı Tommi Makqabbo dünyanın ən böyük güzgülərindən ibarət kimliyini əks etdirən müasir və keçmişin zənginliyinə uyğun dizaynı olan “Güzgülər salonunda” rəhbərlik etdiyi sessiyada iştirakçıları qitələrinə görə ayağa qalxmağa dəvət edib. Əl-Ula Dünya Arxeologiya Sammitinin qitələri “güzgülərdə” bir araya gətirdiyinə işarə edən Makqabbo deyib: “Bu, Səudiyyə Ərəbistanının əhatə etdiyi dünyanın gələcəyidir. Burada biz təkcə keçmişi müzakirə etmirik, həm də elmi və mədəni görüşlər vasitəsilə gələcəyə və dünya xalqları arasında qarşılıqlı əlaqəyə baxırıq".
Hafta.az-ın aawsat.com-a istinadən yazdığına görə, sivilizasiyaların beşiyi olan Əl-Ulada 39 ölkədən yüzlərlə arxeoloq və mədəni irs mütəxəssisi bir araya gəlib. Görüş bu mühüm sahənin parlaq gələcəyi üçün yeni dövr açıb. Bu dövr effektiv əməkdaşlığa, ümumi baxışlara və davamlı həll yollarına əsaslanır. Zirvə 200 min ildən çox müxtəlif sivilizasiyalar tərəfindən formalaşmış Əl-Ula zəngin mədəni irsini və insan irsini təmsil edir.
Zirvə bütövlükdə Səudiyyə Ərəbistanının, xüsusən də Əl-Ulanın malik olduğu arxeoloji və tarixi dərinliyi böyük dərəcədə təbliğ etsə də, iştirakçılar həyəcanverici və gözəl tarixi məkan, bu gün dünyanın ən vacib görməli yerlərindən biri hesab edilən Əl-Ulanın zənginliyindən söz açıblar. Onlar qeyd ediblər ki, bu, öz irsinin xəzinələrini özündə cəmləşdirən Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərliyi altında baş verən mühüm dəyişikliyə bir nümunədir. Onlar vurğulayıblar ki, dövlətin bu abidələrə göstərdiyi diqqət və onların inkişafı sayəsində bura bütün irs təfərrüatlarını qoruyub saxlamaqla gələcəkdə də mövcud olacaq.
Əl-Ula tarix boyu səyahətçilərin və tədqiqatçıların maraq dairəsi olub. Bu gün də, müxtəlif sivilizasiyalara aid müxtəlif artefaktları ehtiva etdiyi üçün əhəmiyyətli bir arxeoloji kəşf sahəsi olmağa davam edir. Sammitdə iştirak edən qonaqlar Əl-Ulanın tarixi və arxeoloji yerlərini gəzmək, bölgənin zəngin tarixi və mədəni irsini qiymətləndirmək imkanı əldə ediblər. İştirakçılar Əl-Ulanı “dünyanın ən böyük canlı muzeyi” olaraq xarakterizə edərək gördükləri əsərlərin bölgənin uzun və zəngin tarixini əks etdirdiyini bildiriblər.
Səudiyyə Ərəbistanı Milli İrs Qurumunun baş direktoru Dr. Casir əl-Herbaş sammitdəki çıxışında ölkəsinin mədəni irs və kəşflər sahəsində elmi araşdırmalarda bir çox çətinliklərin öhdəsindən gəldiyini vurğulayıb. Bildirib ki, bu uğur dünyanın ən məşhur mədəniyyət, təhsil və ixtisaslaşmış institutları ilə əməkdaşlığın nəticəsidir və bu əməkdaşlıq Səudiyyə Ərəbistanından yüksək səviyyəli ekspert və tədqiqatçıların meydana çıxmasına səbəb olub.
İki gün ərzində 11 dialoq sessiyası keçirilib, burada dünyanın müxtəlif yerlərindəki qədim artefaktların həqiqiliyi, onların qorunub saxlanması üsullarının işlənib hazırlanması, yeni arxeoloji kəşflərin dəstəklənməsi, gənc arxeoloqların və ekspertlərin səlahiyyətlərinin artırılmasına toxunulub. “Güzgülər zalı”nda keçirilən geniş müzakirələr Əl-Ulanın zəngin mədəni irsinin və arxeoloji potensialının əksi idi. Zirvə arxeologiya sahəsində mükəmməlliyi təşviq etmək və innovasiyaları dəstəkləmək üçün "Əl-Ula Dünya Arxeologiya Sammiti Arxeoloji Mükəmməllik Mükafatı"nın təqdim edilməsi ilə yekunlaşıb.
Sammit sessiyalarını müşayiət edən sərgi və muzey ziyarətçilərin böyük marağına səbəb olub. Sərgi minilliklərə aid nadir tarixi əsərlər və kolleksiyalar vasitəsilə Əl-Ulanın tarixini və mədəniyyətini nümayiş etdirirdi. Burada “Zamanda səyahət” süjeti də olub. Bu plan Əl-Ula arxeoloji ərazilərini canlandırmaq və inkişaf etdirmək üçün hazırlanıb. Əl-Ula bu yolla Səudiyyə Ərəbistanının 2030-cu il hədəfləri çərçivəsində dünyanın aparıcı mədəniyyət, turizm və incəsənət məkanlarından birinə çevriləcək.
Səudiyyə Ərəbistanı Poçt Korporasiyası (SPL) dünyanın ilk arxeologiya sammitini, Əl-Ula Dünya Arxeologiya Sammitini poçt markası ilə sənədləşdirib. Sözügedən marka sammitin əhəmiyyətini, onun Əl-Ulanın tarixi və mədəni irsindəki yerini vurğulamaq üçün hazırlanıb. Marka həm də arxeologiya və tarixi sevənlər üçün yadigardır.
Zirvə çərçivəsində Əl-Ula Kral Administrasiyası Əl-Ula və onun sakinlərinə fayda verəcək tərəfdaşlıqları gücləndirmək, administrasiyanı konsolidasiya etmək üçün "Səudiyyə Ərəbistanı Arxeoloji Cəmiyyəti" ilə əməkdaşlıq müqaviləsi imzalayıb. Razılıq arxeoloji tədqiqatları genişləndirmək, ictimaiyyətin iştirakını təşviq etmək, arxeologiya və mədəni irs sahəsində rəqəmsal transformasiyanı həyata keçirmək və gəncləri dəstəkləmək üçün əldə edilib.
