Ərəb filmləri hər il Akademiya Mükafatlarına (Oskar) namizəd göstərilsə də, bu il onlardan birinin dünyanın hər ölkəsindən filmlərin yarışdığı Ən Yaxşı Beynəlxalq Film Mükafatını qazanacağına ümidlər var. Ərəb kinosu birdən çox finala çıxsa da, heç birində bu nüfuzlu mükafatı qazana bilməyib.
Hafta.az-ın yazdığına görə, 10 mart 2024-cü il tarixində keçiriləcək 96-cı Akademiya Mükafatları müsabiqəsində Səudiyyə Ərəbistanından “Alhamour H.A”., Misirdən "Foy, Foy, Foy", Sudandan "Goodbye Julia", Yəməndən "The Burdened", İordaniyadan “Inshallah a Boy”, Fələstindən “Bye Bye Tiberias”, İraqdan “Hanging Gardens ”, Mərakeşdən “The Mother of All Lies” və Tunisdən “Four Daughters” filmləri, ümumilikdə doqquz film iştirak edir.
Bu il Oskar üçün yarışan ərəb filmləri qaldırdıqları mövzuların müxtəlifliyi və bədii səviyyələrinin inkişafı ilə seçilir. Sudan və Yəmən filmlərinin ilk dəfə iştirakı “Ən yaxşı beynəlxalq film” yarışında güclü qlobal rəqabət baxımından bu filmlərin şansları ilə bağlı suallar yaradır.
İraqlı tənqidçi Mehdi Abbasın fikrincə, tarixən ərəblərin Oskar yarışında iştirakı o qədər də ürəkaçan olmayıb. Filmlər həmişə ilk nümayişdən çıxarılır və sonrakı mərhələyə keçmir. Bununla belə, Abbas builki şansın daha yüksək olduğuna inandığını bildirib. Ərəb ölkələrindən irəli sürülən filmlərin bir çoxu əvvəllər ən mühüm beynəlxalq kinofestivallarda iştirak edərək çoxsaylı mükafatlar qazanaraq tənqidçilərin və Qərb mediasının diqqətini cəlb edib. Tənqidçi buna görə də Sudan filminin “Goodbye Culiya” və ya İraqın “Hanging Gardens” filminin və ya digərlərinin qısa siyahıya düşəcəyini proqnozlaşdırıb.
Oskar mükafatına namizəd olan bir çox ərəb filmləri beynəlxalq festivallarda iştirak edib. Bəziləri beynəlxalq mükafatlar da qazanıb. Məsələn, Kann Film Festivalının son sessiyasında Azadlıq Mükafatının qalibi sudanlı rejissor Məhəmməd Kordofaninin filmi “Goodbye Culiya” olub. Tunisdə Kauter Ben Haniyanın rejissorluğu ilə çəkilmiş “Four Daughters” filmi üç mükafat qazanıb: Positive Cinema, François Chalais və “L'Œil dor”. “L'Œil dor” mükafatı, “Un Certain Regard” müsabiqəsində iştirak edən Asmae əl-Moudirin rejissorluğu ilə çəkilmiş Mərakeş istehsalı olan “The Mother of All Lies” ilə birgə alınıb. Əmcəd əl-Rəşidin rejissoru olduğu “İnshallah A Boy” adlı İordaniya filmi Tənqidçilər Həftəsi Müsabiqəsində iki mükafat qazanıb.
Yəməndə istehsal olunan və rejissoru Əmr Camal olan “The Burdened” filminin premyerası 73-cü Berlin Film Festivalında keçirilib və Beynəlxalq Amnistiya Mükafatını və İkinci ən yaxşı xalq filmi kimi Tamaşaçılar Mükafatını qazanıb. Rejissor Lina Süalemin çəkdiyi Fələstin istehsalı olan “Bye Bye Tiberias” sənədli filmi Venesiya Film Festivalının 80-ci sessiyasında nümayiş etdirilib. Rejissor Abdullah əl-Quraşi tərəfindən çəkilmiş Səudiyyə Ərəbistanı filmi “Alhamour H.A.” Boulevard Studiosun ilk filmi idi. Krallığın və ərəb ölkələrinin kinoteatrlarında nümayiş etdirildiyi zaman yüksək bədii səviyyəsinə görə böyük uğur qazanmış və 200 min nüsxədən çox gəlir əldə edib.
Ömər Hilalın çəkdiyi Misir filmi “Foy, Foy, Foy” da böyük uğur qazanıb. Film nümayiş olunduğu gündən Misirin film gəlirləri siyahısında birinci yerdədir. Rejissor Əhməd əl-Dərəcinin çəkdiyi İraq filmi “Hanging Gardens” Venesiya Film Festivalının 79-cu sessiyasında nümayiş etdirilib və Qırmızı Dəniz Beynəlxalq Film Festivalının ikinci sessiyasında Ən Yaxşı Film Mükafatını qazanıb.
Tənqidçi Endryu Möhsün qeyd edib ki, Oskar mükafatını qazanmaq bir çox amillərdən asılıdır. Onun fikrincə, böyük beynəlxalq festivallarda filmlərin nümayişi nəzərə alınan mühüm amildir, çünki bu, səsvermə komissiyasının film haqqında əvvəlcədən təsəvvürə malik olmasını təmin edir. O, filmlərin keyfiyyətinin böyük əhəmiyyət daşıdığını da vurğulayıb. Möhsün bu iki elementin bir çox namizəd ərəb filmlərində olduğunu diqqətə çatdırıb. Digər beynəlxalq filmlərlə rəqabət aparmağın çətinliyindən söz açan Möhsün, bu yarışmaya qatılanların Ən Yaxşı Film Oskar mükafatından daha güclü olduqlarını ifadə edərək, bir çox filmin qarşılaşa bilmədiyi marketinq elementinə və tamaşaçıya çatma imkanına da diqqət çəkib.
Misirli tənqidçi son 10 ildə ərəb filmlərinin yekun namizədlər siyahısına daxil olması ilə bağlı müsbət hadisələrin baş verdiyini qeyd edib. O, ərəb kinosunu izləməyə beynəlxalq marağın əvvəlkindən daha çox olduğunu və kinorejissorların bu filmləri təbliğ etmək üçün daha yaxşı işlədiyini deyib. O, həmçinin bildirib ki, Oskar münsiflər heyətində ərəb üzvlərinin olması nominasiya edilmiş ərəb filmləri üçün yaxşı imkanlar yaradır. Möhsün qeyd edib ki, Sudan istehsalı olan “Goodbye Culiya” və Tunis istehsalı olan “Four Daughters” filmlərinin son siyahıya düşmək şansı yüksəkdir.
