Misir ədəbiyyatının ağır itkisi - Baba Tahir vəfat edib

11:30 28.10.2022 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt
 
Misirdə xəstəliklərlə mübarizəyə, eləcə də mədəniyyət ictimaiyyətinə böyük töhfələr verən yazıçı, romançı və tərcüməçi Baha Tahir 87 yaşında vəfat edib.
 
Hafta.az-ın yazdığına görə, sənətşünas Tariq əl-Şennavi Facebook səhifəsində bunları paylaşıb: “Hər bir insanın öz adından bir payı var. Ustad Baha Tahir isə həm gözəllikdən (Baha), həm də təmizlikdən (Tahir) öz payını alıb... Unudulmaz iz qoyan müəllimimizə əlvida... “Qürbətdə qürub” əsərinin gün batımını bilməyən müəllifi ilə vida …”.
 
Misirin Mədəniyyət Nazirliyi də yazıçının vəfatından təəssüfləndiyini bildirib, onu "Misir torpağının və ərəb kitabxanasının yaradıcılığını onlarla roman və araşdırmalarla zənginləşdirmək üçün apardığı mübarizə ilə böyük yazıçı" kimi xarakterizə edib.
 
İbrahim Əbdülməcid, Eşrəf əl-Aşmavi, Mənsurə İzzəddin, Əmmar Əli Həsən, İbrahim İsa, Samir Dərviş, Halid əl-Safti və Nura Naci kimi müxtəlif nəsillərdən olan bir sıra yazıçılar da sosial media üzərindən Baha Tahirin vəfatından kədərləndiklərini bildiriblər.
 
 
Baha Tahirin ölümü Misirdən kənarda böyük kədərlə qarşılanıb. Əlcəzairli yazıçı Vasini əl-Arac, Oman yazıçısı Süleyman əl-Mameri, Səudiyyə Ərəbistanı yazıçısı Əhməd əl-Samiri, Küveyt yazıçısı Saidə Mufreh, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri yazıçısı Saliha Ubeyd və İraq yazıçısı Həmzə Əlivi Tahirin vəfatı ilə bağlı dərin hüzn yaşadıqlarını bildiriblər.
 
Baha Tahir 1935-ci il yanvarın 13-də Misirin cənubundakı Luksorda anadan olub. 1956-cı ildə Qahirə Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsinin tarix kafedrasında bakalavr dərəcəsi alıb. O, qısa müddət Dövlət İnformasiya Xidmətində tərcüməçi, sonra 1975-ci ilə qədər Misir radiosunun mədəniyyət proqramında rejissor və yayımçı kimi fəaliyyət göstərib. Onun daha çox 1950-ci illərin sonu və 1960-cı illərin əvvəllərində qələmə aldığı, insanın zülm qarşısında özünü ifadə etmək üçün apardığı mübarizədən bəhs edən ilk hekayələr toplusu (Nişan) 1972-ci ildə nəşr olunub. Baha Tahir həmçinin 1970-ci illərin ortalarında Misirdən kənarda işləməyə başlayıb. 1981-1995-ci illər arasında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Cenevrədəki Avropa qərargahında tərcüməçi kimi çalışıb. O, bir çoxu şəxsi həyatının mərhələlərini və yaşadığı bəzi hadisələri əks etdirən ədəbi əsərlər yazmağa xaricdə davam edib. Əsərləri arasında “Dünən gecə yuxumda səni gördüm”, “Xormanın şərqi”, “Duha dedi” və “Qürbətdə eşq” çox məşhurdur.
 
2018-ci ildə Beynəlxalq Ərəb Ədəbiyyatı Mükafatını qazanan “Səfiyə xala və monastır” və “Qürbətdə qürub” kimi əsərləri televiziya serialına çevrilib.
 
Baha Tahir ədəbi əsərlərindən başqa düşüncə və tənqid kitabları da yazıb. Luksorda öz adını daşıyan mədəniyyət mərkəzinin yaradılması ilə təltif edilən müəllif 1998-ci ildə ölkənin ən nüfuzlu mükafatı olan Dövlət Tərifnaməsinə və 2009-cu ildə hazırda Nil Mükafatı adlanan, o axtkı Mübarək Mükafatına layiq görülüb.